"Banka sayısı 250'ye düşebilir"
Rusya’da banka sayısının dijitalleşme, artan rekabet ve sermaye şartlarının sıkılaşması nedeniyle azalmaya devam etmesi bekleniyor. Alfa Bank Başkanı Vladimir Verhoşinskiy, ülkedeki yaklaşık 300 bankanın ekonomi için fazla olduğunu belirterek özellikle küçük oyuncuların teknolojik dönüşümde geride kaldığını ve zamanla piyasadan çekileceğini söyledi.
RBC'nın haberine göre 1 Haziran 2026 itibarıyla Rusya’da 301 banka faaliyet gösteriyor. Bu rakam 2010 yılına göre üç kat daha düşük. Piyasada yoğunlaşma ise oldukça yüksek: En büyük 10 banka, sektör varlıklarının yüzde 81,35’ini kontrol ediyor. Rus Bankalar Birliği’nin tahminine göre 2030 yılına kadar bu oran yüzde 89’a çıkabilir ve toplam banka sayısı yaklaşık 250’ye gerileyebilir.
Süreci hızlandıracak faktörlerden biri de Merkez Bankası’nın yeni sermaye kuralları olacak. Düzenleyici kurum, 2030’a kadar evrensel lisanslı bankalar için asgari sermaye şartını 1 milyar rubleden 3 milyar rubleye, temel lisanslı bankalar için ise 300 milyon rubleden 1 milyar rubleye yükseltmeyi planlıyor.
Uzmanlara göre yüksek faiz ortamında küçük bankaların ayakta kalması zorlaşıyor. Bu kurumlar daha pahalı kaynak buluyor, teknoloji yatırımlarında zorlanıyor ve büyük finans ekosistemleriyle rekabet etmekte güçlük çekiyor. Buna rağmen küçük bankaların özellikle bölgesel şirketlere hizmet verme, özel çözümler geliştirme ve yenilikçi ürünler sunma açısından hâlâ önemli olduğu belirtiliyor.
Pazardaki küçülmenin büyük ölçüde lisans iptalleriyle değil, birleşme ve satın almalar yoluyla gerçekleşmesi bekleniyor. Bazı bankalar büyük finans gruplarına katılabilir veya onların teknoloji altyapılarını kullanabilir.
Tahminlere göre banka sayısı 2026 sonunda 300’ün altına, 2030’a kadar ise 250–260 seviyesine düşebilir. Buna rağmen uzmanlar, büyük bankalar arasındaki güçlü rekabet nedeniyle tam bir tekelleşme riskini düşük görüyor.
Öte yandan İzvestiya'nın haberine göre Rusya’da 2026 yılının ilk iki ayında zarar eden bankaların sayısı neredeyse iki katına çıktı. Merkez Bankası verilerine göre yıl başında 34 olan zarar eden banka sayısı mart başında 60’a yükseldi. Böylece bankaların yüzde 19,7’si yılı zararla geçirmeye başladı. Tüm kredi kuruluşları dikkate alındığında zarar edenlerin sayısı 79’a, oranı ise yüzde 22’ye çıktı.
Uzmanlara göre ana neden uzun süren sıkı para politikası oldu. Merkez Bankası politika faizini yarım yıldan uzun süre yüzde 21 seviyesinde tuttu. Yüksek faizler nedeniyle müşterilerin borçlarını ödemesi zorlaştı, sorunlu krediler arttı ve bankalar daha fazla karşılık ayırmak zorunda kaldı.
Sorun özellikle küçük bankaları etkiliyor. Merkez Bankası’na göre zarar eden kurumların sektör varlıklarındaki toplam payı yüzde 1’in altında. Büyük bankalar ise güçlü sermaye yapısı ve geniş müşteri tabanı sayesinde kârlılığını koruyor.
Bazı büyük oyuncular da zarar yazdı. Nisan 2026’ya kadar yıllık bazda Poçta Bank 7,2 milyar ruble, Sinara 3,3 milyar ruble, UBRiR 2,8 milyar ruble, CentroKredit 1,8 milyar ruble zarar açıkladı.
Buna rağmen sektör genelinde kriz beklenmiyor. Rus bankaları ocakta 394 milyar ruble, şubatta ise 392 milyar ruble net kâr elde etti. Ancak uzmanlar, küçük ve orta ölçekli bankalar üzerindeki baskının artabileceğini belirtiyor.
Kurumsal kredilerde sorunlu borç oranı 2025 sonunda yüzde 11’i aşarken, bir yıl önce bu oran yüzde 5,8 seviyesindeydi. Bazı küçük bankaların büyük finans gruplarına katılması veya piyasadan çekilmesi bekleniyor.
2026 sonunda bankacılık sektörünün toplam kârının 3,2 trilyon rubleyi aşmayacağı tahmin ediliyor. Faiz indirimleri devam ederse yılın ikinci yarısında kredi piyasasında toparlanma bekleniyor.
7.7.2026
Реклама