Aslında gençlerin önünde hiç olmadığı kadar çok seçenek var: Tanışma uygulamaları, sosyal medya, çevrim içi flört ve cinsel içeriklere sınırsız erişim… Üstelik geçmiş kuşaklara kıyasla cinsellik hakkında konuşmak da çok daha kolay. Ancak bütün bu gelişmeler, gençlerin daha fazla seks yaptığı anlamına gelmiyor.
Tam tersine, ABD'den İngiltere'ye, Almanya'dan Japonya'ya kadar birçok ülkede cinsel aktivitenin azaldığına ilişkin veriler dikkat çekiyor. Rusya'da da benzer bir eğilim gözleniyor. Moskova'daki Yüksek Ekonomi Okulu'ndan sosyolog ve ekonomist Vadim Radayev'in farklı ülkelerdeki araştırmaları değerlendirdiği sunumuna göre, 2000'li yılların başından itibaren cinsel ilişki yaşamayanların oranı artarken, bu değişim özellikle Z kuşağında belirginleşiyor. Bir zamanlar gençliğin doğal bir parçası sayılan cinsel deneyim, artık herkesin mutlaka yaşaması gereken bir dönüm noktası olarak görülmüyor.
Lenta.ru'nun aktardığı araştırmalar, değişimin boyutlarını rakamlarla da ortaya koyuyor. Radayev'in aktardığı verilere göre, İngiltere'de cinsel aktivitedeki düşüş özellikle gençler arasında belirginleşirken, Almanya'da da genç erkeklerin cinsel ilişki yaşama sıklığı azalıyor. Japonya'da ise tablo daha çarpıcı: Evli olmayan ve bir ilişki yaşamayanların oranı erkeklerde yüzde 70'e, kadınlarda ise yüzde 60'a yaklaşıyor.
Rusya'da 18-39 yaş grubundakilerin yaklaşık dörtte birinin daha önce hiç cinsel ilişki deneyimi yaşamadığı belirtiliyor. Rusya'da da genç kuşakların yaklaşımı değişmiş durumda. Radayev'in aktardığı anket sonuçlarına göre, daha yaşlı milenyum kuşağında ayda en az bir kez seks yaptığını belirtenlerin oranı yüzde 75 veya üzerindeyken, Z kuşağında bu oran yüzde 57'ye kadar geriliyor.
Profesörün dikkat çektiği bir başka bulgu ise genç erkeklerin yaklaşık üçte birinin seks olmadan da yaşayabileceğini düşünmesi. Bununla birlikte, düzenli bir partneri veya evliliği olan gençlerde cinsel ilişkinin sıklığı artıyor; dolayısıyla kalıcı ilişkilerin azalması da istatistikleri etkiliyor.
Peki, cinselliğin daha özgür yaşanabildiği bir dönemde gençler neden uzaklaşıyor? Uzmanlara göre bunun tek bir açıklaması yok. Ekonomik bağımsızlığın gecikmesi, yüksek yaşam maliyetleri, yoğun eğitim ve çalışma temposu, flört etmek için zaman ve para bulmayı zorlaştırıyor. Gençler aileleriyle daha uzun süre yaşarken evlilik ve uzun süreli ilişkiler de daha ileri yaşlara erteleniyor.
Dijital dünya ise insanlarla tanışmanın yanı sıra zaman ve ilgi için de güçlü bir rakip haline geliyor. Video oyunları, sosyal medya, çevrim içi pornografi ve yapay zekâ destekli sanal arkadaşlar, gerçek ilişkilerin getirdiği belirsizlik ve duygusal riskler olmadan vakit geçirme imkânı sunuyor. Ancak uzmanlar, bu unsurların cinsel aktivitedeki düşüşün doğrudan nedeni olduğunun henüz kesin biçimde kanıtlanmadığına dikkat çekiyor.
Sosyolog Dmitri Rogozin ise başka bir noktaya işaret ediyor: Gençlerin cinselliği ifade etme biçimleri değişirken, geleneksel araştırmalar bu deneyimlerin tamamını ölçemiyor olabilir. Dijital mesajlaşma, mahrem fotoğraf paylaşımı ve çevrim içi yakınlık, klasik anketlerin cinsellik tanımının dışında kalabiliyor.
Belki de asıl değişim, gençlerin cinselliği daha az istemesinden çok, onu hayatlarının merkezine koymak zorunda hissetmemesinde yatıyor. Geçmiş kuşaklarda cinsel deneyim, yetişkinliğin ve romantik başarının önemli bir göstergesi olarak görülürken, bugün bazı gençler cinsel ilişki yaşamamayı bir eksiklik olarak değerlendirmiyor. Sosyolog Elena Belyavskaya'ya göre toplumsal özgürlüklerin artması, insanlara yalnızca istedikleri ilişkileri yaşama değil, istemedikleri ilişkileri reddetme hakkını da veriyor.
Kadınların ekonomik bağımsızlığının artması, geleneksel erkeklik ve kadınlık rollerinin sorgulanması ve rızaya dayalı ilişkinin önem kazanması da eski flört kurallarını değiştiriyor. Bu dönüşüm, yeni beklentiler ile henüz tam olarak yerleşmemiş davranış kalıpları arasında bir gerilim yaratabiliyor.
Uzmanlar "Cinsel aktivitedeki düşüşü doğrudan arzunun kaybolması olarak yorumlamak yanıltıcı olabilir. Belki de Z kuşağı cinsellikten vazgeçmiyor; yalnızca yakınlığın ne anlama geldiğini, nasıl yaşanacağını ve hayatında ne kadar yer kaplayacağını yeniden tanımlıyor" diyor.