SSCB gizli belgeleri: Yolsuzluk, kıtlık, çalınan silahlar
Sovyetler Birliği’nde 1965-1967 yıllarında Komünist Parti yönetiminin üst düzey toplantıları için hazırlanan gizli raporlar, dönemin resmî söyleminin arkasındaki çarpıcı sorunları ortaya koyuyor. Nezavisimaya Gazeta’nın incelediği belgelere göre, 1966’da ülkede yaklaşık 888 bin suç kaydedildi, bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 18 arttı. Trafik kazalarında 21 bin kişi hayatını kaybederken 75 bin kişi yaralandı. Özellikle Kursk bölgesinde alkol tüketimi, şiddet ve suç oranlarındaki artış parti yönetiminin gündemine girdi. Belgelerde, parti üyelerinin de suçlara karıştığı, ancak bazı durumlarda sıradan vatandaşlara kıyasla daha hafif cezalar aldığı örnekler yer aldı.
Dönemin sanayi merkezlerinden Tula’da ise iş disiplini, üretim kalitesi ve güvenlik ciddi sorunlar arasındaydı. İşe devamsızlık nedeniyle 1965 yılında yaklaşık 117 bin iş günü kaybedildi. Bazı fabrikalarda hatalı döküm oranı yüzde 25’e kadar çıktı. Daha çarpıcı olanı, silah fabrikalarında yasa dışı üretim ve hırsızlık vakalarıydı. 1962-1966 döneminde güvenlik güçleri yaklaşık 7 bin yasa dışı ateşli ve kesici silaha el koydu. Bunlar arasında 13 otomatik silah ve 27 makineli tüfek de bulunuyordu. Parti yöneticileri, silah hırsızlığı yapan işçilere yalnızca 5 ruble para cezası verilmesini eleştirirken, bu tür olayların kamuoyuna açıklanmasının da sınırlandırılmasını istiyordu.
Belgeler, günlük yaşamın en temel alanlarında da ciddi aksaklıklar yaşandığını gösteriyor. Kalinin bölgesindeki işçi yemekhanelerinde bozuk gıdalar, eksik porsiyonlar ve hijyen sorunları tespit edildi. Bazı okul kantinlerinde ekmek ve peynir, belirlenen miktarların çok altında verildi. Çocuk bakım kurumlarında ise bütçede gıda fiyatlarının gerçek piyasa seviyelerinin altında hesaplanması nedeniyle çocukların yeterli beslenemediği bildirildi. Zaporojye’de incelenen 12 kreşte çocukların yüzlerce kilogram tereyağı, binlerce kilogram et ve peynir ile on binlerce yumurtadan mahrum kaldığı kaydedildi. Orman işçilerinin yaşadığı yerleşimlerde et, süt, sebze ve sıcak giysi bulmakta güçlük çekilirken, bazı çalışanlar berbere gitmek için bile onlarca kilometre yol katetmek zorunda kalıyordu.
Sanayideki tablo da kaynakların verimsiz kullanıldığını ortaya koyuyordu. Ocak 1967 itibarıyla sanayi ve inşaat sektörlerinde kurulmamış veya üretime alınmamış makine ve ekipmanların değeri 3,6 milyar rubleye ulaşmıştı. Ayrıca işletmelerin ihtiyaç duymadığı 750 milyon rublelik ekipman depolarda bekliyordu. Bazı pahalı Japon ve İsveç makineleri yıllarca kullanılmadan tutulurken, eski ve bakımsız tesislerde kazalar can almaya devam ediyordu. Parti yönetimi bu sorunları kendi toplantılarında ayrıntılı biçimde ele alsa da belgelerin kamuoyuna yansıtılmasını sınırlamaya çalışıyordu.
16.10.2026
Реклама