Gizli ejderha: "Çin, Hindistan'a Rus petrolünü bırakmıyor"
Forbes Rusya’nın analizine göre, Rusya’nın deniz yoluyla petrol ihracatı beşinci hafta üst üste gerilerken bunun temel nedeni alıcı eksikliği değil, özellikle Novorossiysk limanındaki sevkiyat sorunları. 10-16 Ağustos haftasında Rusya’nın petrol ihracatı günlük ortalama 3,2 milyon varile düşerek bir önceki haftaya göre yüzde 5,9, haziran sonundaki zirveye göre yüzde 32,2 geriledi. Ukrayna’nın İHA saldırıları nedeniyle Novorossiysk’teki Şeşharis terminalinde yüklemelerin durması ihracatı önemli ölçüde etkiledi.
Buna karşın petrol fiyatlarının yükselmesi gelir kaybını sınırladı; Karadeniz limanlarında Rus petrolünün fiyatı varil başına 65,85 dolara, Doğu Sibirya-Pasifik (ESPO) petrolünün fiyatı 70,45 dolara çıktı. Uzmanlar, yaşanan düşüşün Rus petrolüne yönelik talebin kalıcı biçimde gerilediği anlamına gelmediğini, Çin, Hindistan ile Türkiye’nin hâlâ yüksek miktarda petrol almak istediğini belirtiyor.
Rus petrolü yarışında Çin, Hindistan’ın önüne geçmeye başladı. 20 Temmuz-16 Ağustos döneminde Çin’e yapılan sevkiyat yalnızca yüzde 2,4 azalarak günlük 1,22 milyon varile gerilerken, Hindistan’a yönelik sevkiyat yüzde 70 düşüşle 670 bin varile indi.
Ancak uzmanlar, Hindistan’ın Rus petrolünden vazgeçmediğini, denizde bekleyen tankerlerden petrol almaya devam ettiğini vurguluyor. Çin’in avantajı ise özellikle ESPO petrolünün Uzak Doğu’dan daha güvenli güzergâhlardan taşınması, kısa nakliye mesafesi ile cazip fiyatı. Çin ayrıca Rusya’nın Avrupa limanlarından yaptığı sevkiyatların bir bölümünü de almaya başladı; bu durum daha önce Hindistan’a giden petrolün bir kısmının Çin’e yönelmesine yol açıyor.
Rus petrolünün üçüncü büyük alıcısı Türkiye ise Novorossiysk kaynaklı sorunlar nedeniyle ithalatını azaltırken, rafineriler açığı Brezilya ile Guyana gibi alternatif tedarikçilerden kapatmaya başladı.
Forbes’un değerlendirmesine göre Rusya, Novorossiysk’teki kaybı Baltık’taki Primorsk ve Ust-Luga limanları ile Uzak Doğu’daki Kozmino üzerinden kısmen telafi edebilir, ancak ihracatı hızla artırma kapasitesi sınırlı. Üstelik sorun yalnızca limanlarda değil, üretimde de yaşanıyor.
OPEC verilerine göre Rusya’nın petrol üretimi Temmuz 2026’da yıllık bazda yüzde 2,5 düşerek günlük 8,89 milyon varile geriledi; bu rakam ülkenin OPEC+ kapsamındaki 9,82 milyon varillik kotasının yaklaşık 1 milyon varil altında kaldı. Bu nedenle Novorossiysk’teki operasyonlar normale dönse bile Rusya’nın piyasaya aniden büyük miktarda ek petrol sunması beklenmiyor.
Forbes'a konuşan uzmanlara göre İHA saldırılarının yol açtığı kesintiler uzarsa Türkiye gibi alıcılar alternatif tedarikçilere daha fazla yönelebilir; Rusya’nın kaybettiği pazar payını geri kazanması ise daha düşük fiyat teklif etmesini gerektirebilir.
23.8.2026
Реклама