Rusya'da iş ortamının 18 yılllık hikayesi: Nereden nereye?
Rusya Sanayiciler ve Girişimciler Birliği’nin (RSPP) 2008–2025 dönemine ilişkin araştırmasına göre ülkede iş ortamı genel olarak iyileşti. Şirketler daha az yolsuzlukla karşılaştıklarını, devletin iş dünyasına yaklaşımının değiştiğini belirtiyor. Ancak aynı dönemde vergi yükü, kredi maliyetleri ve personel açığı gibi temel sorunlar daha da ağırlaştı.
Araştırmaya göre yatırım yapan şirketlerin oranı ciddi şekilde arttı. 2010’da büyük yatırım yapan işletmelerin payı %20 seviyesindeyken, 2024–2025 döneminde bu oran yaklaşık %50’ye çıktı. Yatırım yapmayan şirketlerin oranı ise üçte birden %13’e geriledi. Aynı dönemde devlet kurumlarıyla yaşanan hak ihlalleri de azaldı. 2008’de şirketlerin %37,4’ü hak ihlali yaşadığını belirtirken, 2025’te bu oran %12,8’e düştü.
Devlet ile iş dünyası arasındaki ilişkilerde de belirgin bir dönüşüm gözlendi. 2008’de şirketlerin %60’ı devletin kendilerine “nakit kaynağı” gibi davrandığını düşünürken, 2025’te bu oran %12’nin altına indi. Yolsuzluğun düşük olduğunu düşünenlerin oranı ise %21’den %75’e yükseldi. Denetim yükü de azaldı. Planlı denetimlerle karşılaşan şirketlerin oranı %90 seviyelerinden %67’ye geriledi.
Buna karşın ekonomik baskılar arttı. 2025’te ilk kez şirketlerin yarısından fazlası vergi yükünün arttığını belirtti. Ortalama mali yük %21,9’dan %22,4’e yükseldi. Kredi maliyetleri de keskin biçimde arttı. Şirketlerin yarısından fazlası borçlanma faizinin %18–25 aralığında olmasını bekledi. Oysa beş yıl önce çoğu işletme %10’un altında faiz öngörüyordu.
İş dünyasının en büyük sorunu ise değişmedi: nitelikli iş gücü eksikliği. 2025’te şirketlerin yaklaşık üçte ikisi bu sorunu en kritik mesele olarak tanımladı. Orta vadede de tablo aynı. 2008’de %76 olan “kalifiye eleman eksikliği” endişesi, 2025’te %80’e yükseldi.
Uzmanlara göre Rusya’da iş ortamı artık iki farklı gerçekliğin kesişiminde ilerliyor. Bir yanda dijitalleşme ve idari reformlarla gelen iyileşmeler var. Diğer yanda ise yaptırımlar, yüksek faiz, artan maliyetler ve iş gücü açığı şirketler üzerinde baskı yaratmaya devam ediyor.
27.3.2026
Реклама