Vergi denetiminde kritik değişiklik: Algoritma devrede
Rusya Federal Vergi Servisi, klasik ve noktasal denetim anlayışından uzaklaşarak algoritmalara dayalı dijital bir kontrol modeline geçiyor. Yeni sistemde bankalardan, yazar kasalardan, POS cihazlarından, muhasebe kayıtlarından ve resmi sicillerden gelen veriler tek bir risk havuzunda birleştiriliyor. Uzmanlara göre bu dönüşüm, rastgele vergi denetimlerinin büyük ölçüde sona ermesi anlamına geliyor ancak aynı zamanda küçük hataların bile daha pahalıya mal olacağı yeni bir dönemi başlatıyor.
RBC'nın aktardığına göre algoritmik kontrol modelinde şirketler artık tekil denetimler yerine sürekli bir dijital izleme altında bulunuyor. Vergi idaresi, nakit akışı ile beyan edilen gelir arasındaki farkları, banka hareketleriyle muhasebe kayıtlarının örtüşüp örtüşmediğini, KDV zincirindeki alış ve satış faturalarının tutarlılığını otomatik olarak analiz edebiliyor. Özellikle kopuk KDV zincirleri, karşı taraf verilerindeki uyumsuzluklar ve kasa, POS ve beyan edilen ciro arasındaki sapmalar sistem tarafından doğrudan risk sinyali olarak işaretleniyor.
Bir diğer hassas alan personel ve bordro verileri olarak öne çıkıyor. Çalışan sayısı, ücretler, sigorta primleri ve gelir vergisi kesintileri arasındaki tutarsızlıklar algoritmik denetimde hızlı biçimde görünür hale geliyor. Fiili çalışan sayısı ile resmi bildirimler arasındaki farklar, sık verilen düzeltme beyannameleri, zarar beyanına rağmen yüksek nakit hareketleri ve ani kâr dalgalanmaları da şirketin risk puanını yükselten unsurlar arasında yer alıyor.
Bu tabloda iş dünyası açısından en kritik değişim, insan hatasına dayalı toleransın büyük ölçüde ortadan kalkması. Algoritmik model, küçük ve dağınık tutarsızlıkları zaman içinde biriktirerek otomatik ihlal profiline dönüştürebiliyor. Bu nedenle muhasebe, finans ve vergi verilerinin birebir uyumlu olması, veri disiplininin güçlendirilmesi ve iç kontrol süreçlerinin düzenli hale getirilmesi hayati önem taşıyor. Uzmanlar, yeni sistemin düzenli ve şeffaf çalışan şirketler için bir avantaja dönüşebileceğini, ancak veri yönetiminde zayıf olan işletmeler için ciddi para cezaları ve ek vergi riskleri yaratacağını vurguluyor. Algoritmik denetim çağında vergi uyumu artık sonradan düzeltilebilen bir işlem değil, günlük işleyişin ayrılmaz bir parçası haline geliyor.
20.2.2026
Реклама