Beklenen zirve: Putin, Şi ve Trump bugün görüşecek
Rusya'nın Ukrayna'daki askeri operasyonu. Son gelişmeler:
- Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında ikili görüşmenin, bu sabah APEC Zirvesi’nin genel oturumunun ardından yapılması planlanıyor.
Rusya Devlet Başkan Yardımcısı Yuri Uşakov, “Yarın (bugün) ikili bir görüşme yapmayı planlıyoruz, hazırlıklarımızı sürdürüyoruz” dedi ve müzakerelerin kapsamlı ve yararlı olmasını umduğunu belirtti.
Uşakov ayrıca Rusya, ABD ve Çin liderlerinin katılacağı üçlü görüşmenin süresine liderlerin kendilerinin karar vereceğini, toplantıya katılacak heyetlerin ise şimdiden belirlendiğini söyledi.
Associated Press kaynakları Trump’ın Putin’le ayrıca ikili bir görüşme yapmayı planladığını bildirirken, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Putin’in Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Trump’la yapılacak görüşmeyi ele aldığını açıkladı. Peskov’a göre söz konusu temas üçlü formatta olacak.
Uşakov daha önce liderlerin, özellikle “dünyadaki durumun iyileştirilmesi” başta olmak üzere ele alabilecekleri birçok konu bulunduğunu söylemişti.
- Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Rusya ve Ukrayna’yı mevcut müzakere turunun savaşı sona erdirmek için son gerçek fırsat olabileceği konusunda uyardı.
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynağın The Kyiv Independent’a verdiği bilgiye göre ABD’li temsilciler, Kongre’nin kontrolünün Demokratlara geçmesiyle Moskova’nın pazarlık gücünün zayıflama ihtimali nedeniyle Rusya’yı anlaşmayı şimdi imzalamaya ikna etmeye çalışıyor.
Demokratlar Ukrayna’ya askeri ve mali yardımı artırmayı, Trump yönetiminin Kremlin’le temaslarını daha sıkı denetlemeyi planlıyor, ayrıca ABD’li temsilciler Kongre’de soruşturma ve oturumlarla karşılaşabilir, bu da Beyaz Saray’ın Moskova politikasındaki hareket alanını daraltabilir.
Kaynağa göre Washington, mevcut koşulların yakında ortadan kalkabileceği mesajını Kremlin’e iletti ve bu argüman Moskova’nın kasım ayında yeniden müzakere masasına dönmesinde etkili oldu.
- The Wall Street Journal (WSJ), Rusya’dan enerji alımını durdurmasının ardından Avrupa Birliği’nin bu kez Çin’in yenilenebilir enerji teknolojilerine giderek daha bağımlı hâle geldiğini yazdı.
Gazetenin haberine göre Çin’den ucuz ekipman ithalatı, Avrupa’nın enerji dönüşümünü hızlandırırken Avrupalı üreticileri piyasadan dışlıyor ve kıtanın sanayi alanındaki bilgi birikimini kaybetme riskini artırıyor.
Fransa merkezli Institut Montaigne düşünce kuruluşundan Joseph Delattre, bu durumu “yeni bir bağımlılık türü” olarak nitelendirdi.
Rus enerji alımlarını 2022’de azaltan AB, artan enerji maliyetleriyle birlikte ABD’den sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatını artırırken, 2025’te rüzgâr ve güneş enerjisinden ürettiği elektrik miktarı fosil yakıtlardan elde ettiğini aştı. Ancak dünya genelindeki güneş enerjisi ekipmanlarının ve lityum iyon bataryaların en az yüzde 80’ini Çin üretiyor. 2024’te Çinli şirketler küresel güneş paneli üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 80’ini, elektrikli araç bataryası kapasitesinin ise yüzde 77’sini elinde bulunduruyordu.
WSJ’ye göre Çin elektrikli otomobilleri tamamen Avrupa’da üretilen modellere kıyasla yaklaşık yüzde 35, rüzgâr türbini ekipmanları ise yüzde 30-45 daha ucuza mal oluyor.
AB, daha önce Avrupa kaynaklarıyla finanse edilen projelerde Çin üretimi invertörlerin kullanımını, bu cihazların geniş çaplı elektrik kesintilerine yol açmak için kullanılabileceği kaygısıyla yasaklamıştı.
- Rusya Başbakan Yardımcısı Andrey Nikitin, Kırım Köprüsü'nün kısa sürede onarılması için ülkenin gerekli tüm teknoloji ve uzmanlığa sahip olduğunu açıkladı.
TASS'a konuşan Nikitin, konunun hükümetin kontrolünde olduğunu belirterek Rusya'nın köprüyü kısa sürede yeniden inşa edebilecek kapasiteye sahip olduğunu söyledi ve Rus ulaşım sisteminin yüksek bir dayanıklılık rezervi bulunduğunu vurguladı.
Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 16 ve 17 Kasım'da Kırım Köprüsü'ne saldırılar düzenlemiş, Rusya Soruşturma Komitesi olayla ilgili terör eylemi suçlamasıyla ceza soruşturması başlatmıştı. Başbakan Yardımcısı Marat Husnullin de köprüdeki hasarın giderilmesine yönelik hükümet komisyonunun toplantısını gerçekleştirmiş, hasarın tespiti ve onarım çalışmalarının başlatılması için gerekli tüm adımların belirlendiğini açıklamıştı.
- Almanya’nın en büyük bankası Deutsche Bank’ın, çalışanlarının kara para aklama risklerine ilişkin uyarılarına rağmen yıllarca ABD Başkanı Donald Trump’ın şirketlerine ve Rus oligarkların bağlantılı olduğu yapılara şüpheli ödemeler gerçekleştirdiği iddia edildi.
15 milyondan fazla gizli banka belgesinin sızdırılmasına dayanan uluslararası “Inside Deutsche Bank” araştırmasına göre Trump’ın DT Marks Baku ve THC Baku Services şirketleri, toplam 3 milyon doları aşan şüpheli işlemlerde yer aldı. İddiaya göre bu ödemelerin bir bölümü, paranın yurt dışına aktarılması için kurulan paravan şirket ağları olan Rus ve Azerbaycan “kara para aklama sistemleriyle” bağlantılıydı.
- Rusya Devlet Duması, milletvekillerinin, senatörlerin, kamu görevlilerinin ve aile üyelerinin yurt dışında gayrimenkul sahibi olmasını yasaklamayı öngören yasa tasarısını reddetti.
Tasarının sahibi olan Rusya Federasyonu Komünist Partisi (KPRF), girişimin parlamentodaki çoğunluğun desteğini alamadığını ve resmen engellendiğini açıkladı.
Partili milletvekili Vladislav Yegorov, düzenlemenin devletin “elitlerin millîleştirilmesi” yönündeki politikası açısından mantıklı bir adım olacağını savunarak, “Rusya’yı yönetiyorsan geleceğini de bu ülkeye bağlamalısın” dedi ve halkı birlik olmaya çağıran bazı yöneticilerin yurt dışında gayrimenkul sahibi olmaya devam etmesini eleştirdi.
Hükümet komisyonu ise ilkbaharda tasarıya, kapsamlı biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiği gerekçesiyle olumsuz görüş bildirmişti. Daha önce benzer üç yasa teklifi daha kabul görmemişti.
- Slovenya, Rusya’daki vize merkezlerinde Rus vatandaşlarının turistik amaçlı Schengen vizesi başvurularını kabul etmeyi durdurdu.
Rusya Tur Operatörleri Birliği’nin (ATOR), VFS Global’e dayandırdığı açıklamaya göre, 16 Kasım 2026’dan itibaren yürürlüğe giren uygulama kapsamında başvurular yalnızca iş seyahatleri, konferanslar ve uluslararası taşımacılık gibi amaçlarla kabul edilecek.
- Prens Harry, “Rusya tehdidi”ne karşı mücadele etmek için gerekmesi hâlinde İngiliz Silahlı Kuvvetleri'nde yeniden göreve dönmeye hazır olduğunu açıkladı.
The Telegraph gazetesine konuşan Harry, “Benden yeniden orduya katılmam istenirse ve buna ihtiyaç duyulursa, ülkeme yüzde 100 hizmet ederim” dedi.
“Rusya tehdidinin” var olduğunu savunan Prens Harry, bu nedenle İngiltere halkının “endişelenmesi gerektiğini” belirtti.
18 Kasım Çarşamba
- Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu Liderler Zirvesi kapsamında, zirveye katılan konuklar onuruna verilen resmi resepsiyonda ABD Başkanı Donald Trump ile görüştü.
RIA Novosti'nin haberine göre, Putin ve Trump daha sonra Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile de ayaküstü kısa bir sohbet gerçekleştirdi.
APEC Liderler Zirvesi, 18-19 Kasım tarihlerinde Çin'de düzenleniyor. Vladimir Putin, Donald Trump ve Şi Cinping'in katılımıyla gerçekleşecek üçlü görüşme ise yarın.
Toplantının resmi gündemi henüz açıklanmadı. Ancak ABD Başkanı Trump'ın verdiği bilgiye göre liderler, Ukrayna ve İran'daki çatışmaların yanı sıra nükleer silahsızlanma konusunu da ele alacak.
- Bloomberg'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre Washington yönetimi, Ukrayna'daki çatışmanın sona erdirilmesine yönelik müzakereler kapsamında Kiev'e, Donbas'ın Rusya'ya ait olduğunu tanıması karşılığında NATO üyeliğine kabul edilmeye hazır olup olmadığını sordu.
Ajans, ABD Kongresi ara seçimlerinin sonuçlarının Trump yönetimini "hızla ilerleme kaydedildiğini göstermeye" zorladığını belirtti. Bloomberg'e göre bu yaklaşım, Avrupalı liderleri de "son derece zor bir durumda" bıraktı.
Ukrayna yönetimi ve Batılı ülkeler, Donetsk ve Lugansk Halk Cumhuriyetleri'nin bağımsızlık referandumlarını ve yeni bölgelerin Rusya'ya katılmasını tanımıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin müzakereler için öne sürdüğü koşullardan biri de ülkesinin 1991 sınırlarına geri dönmesi.
- Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Ukrayna'daki çatışmanın 2026 sonuna kadar barışçıl bir çözüme kavuşturulabileceği ihtimaline şüpheyle yaklaştı.
Ilta-Sanomat gazetesinin aktardığına göre Stubb, barış müzakerelerinin yürütülebilmesi için tarafların üzerinde uzlaştığı bir takvim ve gündem belirlenmesi gerektiğini söyledi.
Finlandiya Cumhurbaşkanı, olası müzakerelerde güvenlik garantileri ile toprak meselelerinin ele alınmasının zorunlu olduğunu ifade etti.
- Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ukrayna'ya 2027 yılında 45 milyar euroya kadar ek mali destek sağlanmasını öngören yasal düzenleme paketini açıkladı.
Brüksel'de düzenlenen basın toplantısında konuşan von der Leyen, Ukrayna'nın 2026 yılına ilişkin finansman ihtiyaçlarının karşılandığını belirtti. Yeni yardım paketinin ise ülkenin gelecek yılki ihtiyaçlarının üçte ikisini karşılayacağını söyledi.
Von der Leyen, kalan 25 milyar euroluk kaynağın ise "ortaklardan" sağlanmasının beklendiğini ifade etti.
Söz konusu tasarının 26-27 Kasım tarihlerinde düzenlenecek AB Zirvesi'nde üye ülkeler tarafından ele alınması bekleniyor. Öngörülen 45 milyar euroluk desteğin 20 milyar eurosunun Ukrayna bütçesinin finansmanına, 25 milyar eurosunun ise askeri ihtiyaçlara ayrılması planlanıyor.
- NBC News'in haberine göre, ABD Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçiler, Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) tasarısında Ukrayna'yı ilgilendiren bazı maddelerin kabul edilmesini engellemeyi planlıyor.
Cumhuriyetçilerin bu hamleyle Demokratları, Ukrayna'ya yapılacak yardımlar ile Donald Trump yönetiminin faaliyetlerine yönelik soruşturma arasında bir tercih yapmaya zorlamayı amaçladığı belirtiliyor.
Girişim, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ile Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast tarafından gündeme getirildi. İki isim, Ukrayna'ya yönelik askeri yardımların ve istihbarat bilgilerinin paylaşılmasının durdurulmasını, ayrıca Rusya'ya yönelik bazı yaptırımların engellenmesini önerdi.
NBC News'e göre Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nın nihai metninin aralık ayının başında uzlaştırılması planlanıyor. Kongre üyelerinin, mevcut görev süreleri sona ermeden önce tasarıyı kabul etmesi gerekiyor.
- The Wall Street Journal'ın haberine göre ABD ordusu, Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan önleme füzelerinin üretiminde gerekli miktarda füze tedarik edemiyor. Bunun nedeni, üretimde kullanılan karbon viskon kumaşın temininde yaşanan sıkıntı.
Gazetenin aktardığı bilgilere göre Patriot sistemlerinin en gelişmiş versiyonlarının üretiminde, Kansas eyaletindeki Park Aerospace şirketine ait fabrikadan tedarik edilen özel bir karbon viskon malzemesi kullanılıyor.
Pentagon'un, üretimde yaşanan darboğazın giderilmesi amacıyla şirketten malzeme sevkiyatını artırmasını istediği belirtildi.
- Fransa'nın Silahlı Kuvvetlerden Sorumlu Bakan Delegesi Alice Rufo, ülkesinin Ukrayna'daki askeri misyonunun Fransa'nın Kiev Büyükelçiliği bünyesinde faaliyet gösterdiğini açıkladı.
RMC radyosuna konuşan Rufo, Ukrayna'da Fransız askeri personelinin bulunmasının gizli ya da olağanüstü bir durum olmadığını belirtti.
Rufo, "Ukrayna'da bir askeri misyon faaliyet gösteriyor. Bu sansasyonel bir gelişme değil. Misyon, büyükelçilik bünyesinde çalışıyor. Ayrıca bu askeri misyonda silah sistemleri konusunda uzman mühendisler de dahil olmak üzere birkaç asker görev yapıyor" dedi.
Fransız askeri personelinin görevleri arasında, Mirage savaş uçakları ve Caesar kundağı motorlu obüsleri de dahil olmak üzere askeri teçhizatın bakım ve onarım çalışmalarının bulunduğunu kaydetti.
Rufo, Ukrayna'da Fransa'ya ait muharip askeri birliklerin bulunmadığının da altını çizdi.
- Rusya'nın Krasnodar bölgesindeki Severski ilçesinde insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırıda yaralananların sayısı dokuza çıktı.
Bölgesel operasyon merkezinden yapılan açıklamaya göre yaralılardan biri hastaneye kaldırılırken diğerlerine ayakta tedavi kapsamında müdahale edildi.
İlk belirlemelere göre İlski yerleşiminde yedi ayrı adreste, Afipski'de ise 21 adreste İHA parçalarına rastlandı. Parçaların büyük bölümünün müstakil evlerin bahçelerine düştüğü bildirildi.
Düşen parçaların hem özel konutların hem de ticari işletmelere ait binaların pencerelerinde, çatılarında ve sundurma bölümlerinde hasara yol açtığı belirtildi.
- Rusya'nın Hollanda Büyükelçiliği, Hollanda merkezli bir şirketin füzelerinin Ukrayna tarafından Kırım Köprüsü'ne yönelik saldırıda kullanıldığını açıklamasının ardından, Hollanda'nın Ukrayna çatışmasına Kiev tarafında açıkça dahil olup olmadığını sorguladı.
Hollanda merkezli savunma ve havacılık girişimi Destinus, salı günü yaptığı açıklamada, Kırım Köprüsü'ne yönelik Ukrayna saldırısında kullanılan tek yabancı yapımı silahın kendi ürettiği füzeler olduğunu bildirmişti.
Bu açıklama, Batılı bir savunma sanayisi şirketinin savaş boyunca Ukrayna'nın en önemli uzun menzilli saldırılarından birinde doğrudan rol üstlendiğine ilişkin nadir örneklerden biri.
Rusya'nın Hollanda Büyükelçiliği, Destinus'un saldırıdaki rolünü ayrıntılı biçimde anlattığı açıklamayı X hesabında paylaşarak Moskova'nın Hollanda'nın bu sürece dahil olduğu konusunda bilgilendirildiğini belirtti.
Büyükelçilik açıklamasında, "Moskova, Hollanda'nın bu sürece dahil olduğu konusunda gereğince bilgilendirilmiştir" ifadeleri kullanıldı.
Açıklamanın devamında ise şu soruya yer verildi: "Bu itiraf not edildi. Lahey çatışmaya açıkça mı katılıyor?"
- Saratov Bölge Mahkemesi, Rusya Genelkurmay Başkanlığı Ana Operasyon Dairesi Başkan Yardımcısı Korgeneral Yaroslav Moskalik'e yönelik terör saldırısıyla bağlantılı olduğu belirtilen iş insanı Vasiliy Grafski'yi 23 yıl ağır rejimli ceza kolonisine mahkum etti.
Grafski; vatana ihanet, patlayıcı maddelerin yasa dışı ticareti ve suçtan elde edilen gelirlerin aklanması suçlarından mahkûm edildi. Duruşmalar sırasında sanığın daha önce verdiği itiraf niteliğindeki ifadelerinden vazgeçtiği bildirildi.
- Rusya Devlet Duması, kütüphanelerin yabancı ajanlara ilişkin mevzuata uygun şekilde kitapları muhafaza etmesini ve okuyuculara sunmasını zorunlu kılan yasa tasarısını ikinci ve üçüncü okumada kabul etti. Düzenlemenin metni, parlamentonun alt kanadının elektronik veri tabanında yayımlandı.
Yeni düzenlemeyle birlikte kütüphaneler, yabancı ajanlara ilişkin mevzuatın hükümlerini de dikkate almak zorunda olacak. Söz konusu mevzuat, yabancı ajan statüsündeki kişiler tarafından hazırlanan veya bu kişilerin katkısıyla oluşturulan materyallerin reşit olmayanlara dağıtılmasını yasaklıyor.
Bu kapsamda, yazarı yabancı ajan olarak kayıtlı olan kitapların kapaklarında "18+" ibaresinin bulunması ve yine kapak üzerinde gerekli uyarı metninin yer alması gerekecek. Kitapların künye bilgilerinde de yazarın hukuki statüsüne ilişkin açıklama bulunacak.
Ayrıca bu kitapların kütüphanelerde nasıl sergileneceğine ve raflarda nasıl konumlandırılacağına ilişkin kısıtlamalar da getiriliyor.
- Antalya'ya iniş yapan Azimut Havayolları'na ait yolcu uçağında patlayıcı madde bulunmadığı açıklandı. Uçağın kalkışından sonra basına yansıyan bomba ihbarı üzerine güvenlik önlemleri alınmıştı.
Mineralnıye Vodı-Antalya seferini yapan A46217 sefer sayılı uçak, planlandığı üzere Moskova saatiyle 14.42'de Antalya Havalimanı'na iniş yaptı.
İnişin ardından uçaktaki 65 yolcu ile dört mürettebat üyesi tahliye edildi. Uçakta gerçekleştirilen aramada herhangi bir patlayıcı düzeneğe ya da şüpheli başka bir nesneye rastlanmadı.
- Rusya Milli Futbol Takımı, 2028 Avrupa Futbol Şampiyonası'nın eleme karşılaşmalarında yer almayacak. Bu durum, Avrupa Futbol Federasyonları Birliği'nin (UEFA) internet sitesinde yayımlanan genelgeden anlaşlıyor.
Rusya, eleme turu kura çekimine katılacak takımlar arasında gösterilmedi. Elemelerde mücadele edecek 54 milli takım, dörder veya beşer takımdan oluşan toplam 12 gruba ayrılacak.
UEFA'nın belirlediği kurallara göre bazı ülkelerin milli takımları aynı grupta yer alamayacak. Buna göre Belarus ile Ukrayna, Ermenistan ile Azerbaycan, Cebelitarık ile İspanya'nın yanı sıra Kosova ile Sırbistan veya Bosna-Hersek aynı gruba düşemeyecek.
- Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'in Shenzhen kentinde bulunan, Moskova Devlet Üniversitesi ile Pekin Politeknik Enstitüsü'nün ortak üniversite kampüsünde öğrencilerle bir araya geldi. Putin, etkinlik öncesinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği görüşmenin kapsamlı geçtiğini söyledi.
Putin, "Buradaki buluşmamızdan hemen önce, iyi dostum Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdik" dedi.
İki liderin görüşmede özellikle eğitim ve bilim alanlarındaki iş birliğinin önemine dikkat çektiğini belirten Putin, bu alanların Rusya ile Çin arasındaki ilişkilerde önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.
Putin ile Şi Cinping arasındaki görüşme iki saatten fazla sürdü. Görüşme, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu Liderler Zirvesi kapsamında gerçekleştirildi. Bu buluşma, iki liderin yıl başından bu yana gerçekleştirdiği beşinci görüşme oldu.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu Liderler Zirvesi'nin düzenlendiği Çin'in Guangdong eyaletindeki Shenzhen kentine ulaştı. Haberi Çin'in resmi haber ajansı Xinhua duyurdu.
Yarın ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in katılımıyla üçlü bir görüşme gerçekleştirilecek.
Söz konusu toplantı, üç ülkenin liderlerini bir araya getirecek tarihteki ilk üçlü zirve olma özelliğini taşıyor.
- Çin'e giden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu sabah Shenzhen kentinde düzenlenen APEC Forumu İş Zirvesi’nde konuştu. Putin’in açıklamalarından öne çıkanlar:
Yaptırımlar ve Avrupa ekonomisi
“Uygulama gösterdi ki ekonomik hâkimiyetin ve fiilî zorlamanın eski araçları miadını doldurdu, caydırıcı etkilerini büyük ölçüde yitirdi. Evet, yaptırımlar, gümrük tarifeleri ve ihracat kısıtlamaları hâlâ sınırlayıcı bir etkiye sahip. Ancak rakip ülkelerin büyümesini tamamen durdurmaları, hele hele ekonomilerini çökertmeleri mümkün değil.”
“Avrupa Birliği, bizim pazarımızdan gönüllü olarak vazgeçmeye ve onlarca yıl boyunca refahını sağlayan ucuz ve istikrarlı Rus enerji kaynaklarının tedarikinin kesilmesine uyum sağlayamadı.”
“Avrupa Birliği sanayi potansiyelini ve rekabet gücünü kaybediyor. Bütçe açıkları büyüyor, borç yükü ve enflasyon artıyor. Bütün bunlar Avrupa şirketleri ve vatandaşları üzerinde ağır bir yük oluşturuyor. Yaşam standartları, avro bölgesi açısından istikrarlı ve utanç verici bir biçimde geriliyor.”
Rusya ekonomisi ve yaptırımlar
“Buna karşılık dış baskı, Rusya için büyük bir teşvik oldu. Teknolojik egemenliğimizi sistemli biçimde güçlendirmemizi, iş gücü verimliliğini artırmamızı, üretim kapasitemizi yenilememizi, ileri teknoloji ürünlerinin üretimine başlamamızı ve iç piyasayı kaliteli yerli ürünlerle doldurmamızı sağladı.”
“Son üç yılda Rusya’nın gayrisafi yurt içi hasılası yüzde 10’dan fazla arttı ve büyümeye devam ediyor. Dünyanın en büyük ekonomileri arasında sağlam bir yere sahibiz ve Avrupa’da ilk sıradayız. İşsizlik yüzde 2,3 gibi düşük bir seviyede. Enflasyon kontrol altında, kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 17 düzeyinde.”
Dolar ve euro hakkında
“Özellikle vurgulamak istiyorum: Biz dolardan da eurodan da vazgeçmedik. Bu para birimlerini kullanmamız engellendi.”
“Açık konuşmak gerekirse, bunu yapanlar kendi kendilerini cezalandırdı.”
“2021 yılında ihracat ödemelerimizde dolar ve avronun payı yüzde 85 düzeyindeydi. Bugün bu oran yüzde 9’a geriledi.”
Asya-Pasifik ve Rusya’nın ekonomik yönelimi
“2014 yılında Asya-Pasifik bölgesinin ülkemizin dış ticaret hacmindeki payı dörtte birin üzerindeydi. O dönemde bu oranı gelecekte yüzde 40’a çıkarmayı hedefliyorduk. Bugün ise Asya-Pasifik’in Rusya’nın dünya ile toplam ticaretindeki payı yüzde 53’ü aşmış durumda.”
“Yani hedeflediğimizden ve öngördüğümüzden daha hızlı ilerliyoruz.”
“Rusya, dijital dönüşümün ön saflarında yer alıyor. Önde gelen iki dil modelimiz dünyanın en iyileri arasında bulunuyor. Rusya’nın şehir hizmetleri platformları yaklaşık 40 ülkede faaliyet gösteriyor.”
“Dijital platformlar ve yapay zekâ, abartısız biçimde Rusya’da eğitim, sağlık, bilim ve kamu yönetiminde devrim yaratıyor.”
“Yetkinliklerimizi paylaşmaya ve platform çözümleri, dijital hizmetler veya uydu iletişimi gibi alanlarda güvenilir bir modern teknoloji tedarikçisi olmaya hazırız. Böylece ortaklarımızın teknolojik egemenliğini güçlendirmelerine katkıda bulunacağız.”
Yeni ekonomik ortaklıklar
“Serbest ticaret anlaşmaları imzaladığımız ortaklarımızın oluşturduğu tercihli ticaret pazarının toplam büyüklüğü son üç yılda üç katına çıkarak 185 milyondan 570 milyon kişiye yükseldi.”
“İran ile anlaşma geçen yıl yürürlüğe girdi. Bu yıl Birleşik Arap Emirlikleri ve Moğolistan ile anlaşmalar yürürlüğe girdi. Gelecek yılın başında ise Asya’nın ve dünyanın en büyük, en hızlı gelişen ekonomilerinden biri olan Endonezya ile anlaşma yürürlüğe girecek.”
“Hindistan ile benzer müzakereler yürütüyoruz. Tunus ile görüşmeleri başlatıyoruz. Pakistan, Ürdün, Mısır, Güney Afrika ve Zimbabve ile iş birliği olanaklarını değerlendiriyoruz.”
Hegemonya ve yeni dünya düzeni
“Günümüzün çalkantılı dünyasında, küresel ekonominin parçalandığı ve askerî-siyasi risklerin arttığı bir dönemde; ayrışma yerine birlik, hegemonya yerine eşitlik, izolasyon yerine ortaklık, ültimatomlar yerine diyalog büyük önem taşıyor.”
“Önde gelen ekonomilerin liderleri aynı masa etrafında görüş alışverişinde bulunabilir; siyaset, ekonomi ve güvenlik alanındaki devletler arası anlaşmazlıkları uzlaşma ve çıkar dengesi arayışıyla çözebilir.”
Şi Cinping, Trump ve üçlü görüşme
“Bu nedenle zirve kapsamında yapılması planlanan Rusya, Çin ve ABD liderleri arasındaki üçlü görüşmeden önemli ve büyük bir potansiyel fayda bekliyorum.”
“İş dünyası diplomasisinin, APEC içinde anlayış ve güven ortamının oluşturulmasında kilit rol oynadığına inanıyorum. Girişimciler arasındaki doğrudan temaslar ve çok taraflı projelerin hayata geçirilmesi, uluslar arasındaki ilişkileri sağlamlaştırıyor; hatta adeta zırhlıyor.”
Rusya’nın APEC başkanlığı hedefi
“Rusya, 2035 yılında APEC dönem başkanlığını üstlenmek için başvuruda bulundu. Forumdaki ortaklarımızın bu başvuruyu desteklemesini ve onaylamasını bekliyoruz.”
Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi, 18-19 Kasım tarihlerinde düzenleniyor. İş Zirvesi, Rusya Devlet Başkanı’nın programındaki ilk çalışma etkinliği oldu.
Rusya, zirvede Gazprom, Novatek, Rosneft, Lukoil, Yandex ve Wildberries’in de aralarında bulunduğu 30’dan fazla önde gelen şirket tarafından temsil ediliyor.
- Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, APEC Zirvesi kapsamında Çin’in Shenzhen kentindeki “Cilin Şanczhuang” Devlet Konukevi’nde bir araya gelerek ikili ilişkileri ve uluslararası gelişmeleri görüştü.
Putin, Moskova ve Pekin’in ortak hedefinin Asya-Pasifik bölgesinde barış ve refahı sağlamak olduğunu belirterek, iki ülke arasındaki ticaret hacminin birkaç yıldır 200 milyar doları aştığını ve bu yıl da artacağını söyledi.
Vizesiz seyahat uygulamasının başlamasının ardından iki ülke arasındaki turist trafiğinin yüzde 43 yükseldiğini kaydeden Putin, Rusya-Çin dış politika iş birliğinin istikrarlı biçimde sürdüğünü ve daha adil, çok kutuplu bir dünya düzeninin oluşturulmasını hedeflediklerini ifade etti.
Şi Cinping ise iki ülke arasındaki iş birliğinin derinleştirilmesi gerektiğini belirterek, Rusya’nın çok merkezli dünya düzeni oluşturma çabalarına destek verdi. Bu görüşme, iki liderin yıl başından bu yana gerçekleştirdiği üçüncü yüz yüze buluşma oldu.
- Rusya’nın Krasnodar bölgesindeki Kuban’da insansız hava aracı (İHA) parçalarının düşmesi sonucu iki sanayi tesisinde yangın çıktı. Bölge Operasyon Merkezi’nin açıklamasına göre, Severskiy ilçesinde İHA saldırısında dört kişi yaralandı ve yaralılara tıbbi müdahale yapılıyor. Bazı binaların camları kırılırken bir evin çatısı hasar gördü.
- ABD Savunma Bakan Yardımcısı Elbridge Colby, NATO bünyesindeki Ukrayna Savunma Temas Grubu toplantısında yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın Rusya’nın derinliklerine düzenlediği saldırıların savaşın gidişatını etkilemediğini söyledi.
Özellikle Wildberries gibi sivil altyapı tesislerinin hedef alınmasının Rus toplumunun kararlılığını ve Kremlin’in gerilimi tırmandırma isteğini güçlendirmiş olabileceğini belirten Colby, bu saldırıların ne savaşın sona ermesini sağladığını ne de Rus ordusunun cephedeki ilerleyişini durdurduğunu ifade etti.
Ajanslar bu açıklamaları "ABD, Ukrayna’dan Rusya’nın derinliklerindeki hedeflere yönelik saldırılar yerine cephe hattını korumaya ve orta menzilli saldırılara ağırlık vermesini istedi" diye duyurdu.
Colby, özellikle sivil altyapıyı hedef alan saldırıların Moskova’nın çatışmayı tırmandırma kararlılığını güçlendirebileceğini belirterek, “Çabalarımız, Ukrayna’nın cephe hattını korumasına ve mümkün olan yerlerde ilerleme sağlamasına destek vermeye odaklanmalı” dedi.
Washington’ın yaklaşımına göre orta menzilli saldırılar, Rusya’nın lojistik hatlarını aksatarak birliklerinin ilerlemesini zorlaştırabilir.
Colby ayrıca Rusya’nın uzun menzilli saldırı kapasitesi bakımından Ukrayna karşısında üstünlüğe sahip olduğu uyarısında bulundu. ABD yönetimi daha önce de Kiev’den özellikle Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durdurmasını istemiş, bu tür operasyonların dizel yakıt sıkıntısına yol açabileceğini savunmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump, Moskova ve Kiev’in enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaştığını öne sürmüş, ancak saldırılar devam etmişti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Rus sivil altyapısına yönelik saldırılara karşı Ukrayna’nın misilleme saldırılarını “hissetmesi gerektiğini” söylemişti.
Colby Rusya’nın uzun menzilli saldırılarda Ukrayna’ya karşı üstünlüğe sahip olabileceği uyarısında da bulundu.
- Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, ABD Savunma Bakan Yardımcısı Colby’nin Wildberries depoları gibi hedeflere yönelik saldırılarını eleştirmesine sert tepki gösterdi.
Pistorius, "Rusya’daki askeri amaçlarla kullanılan tesislere yönelik saldırıları eleştirmek yerine, Rusya’nın sivil enerji altyapısını hedef alan saldırılarının konuşulması gerekir. Bence bu oldukça aptalca” dedi.
İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting de Ukrayna’ya savaşını nasıl yürüteceğini dikte edemeyeceklerini vurguladı ve Rusya’nın derinliklerine yönelik saldırıların Putin’in askeri kapasitesinin etkinliğini azaltmaya yardımcı olduğundan şüphe duymadığını söyledi.
- Rusya'nın Kemerovo bölgesindeki Yagunovo köyü yakınlarında askeri nakliye uçağı An-12’nin düşmesi sonucu, 19 kişi öldü.
Rusya Savunma Bakanlığı, uçakta bulunan 19 kişinin tamamının hayatını kaybettiğini açıkladı.
Açıklamaya göre uçak, planlı uçuşunu gerçekleştirirken açık arazide bir bölgeye düştü. İlk değerlendirmelere göre kazanın teknik arızadan kaynaklandığı belirtilirken, olay yerinde Hava-Uzay Kuvvetleri’ne bağlı bir komisyonun inceleme yaptığı bildirildi.
Kemerovo Bölge Valisi İlya Seredyuk de, bölgede düşen An-12 tipi uçağın Kemerovo üzerinden transit geçiş yaptığını bildirdi.
Kazanın nedeni bilinmezken görgü tanıkları uçağın havadayken alev aldığını aktardı. Kazanın yakınlarında gerçekleştiği Yagunovo köyü, Kemerovo Havalimanı’na yaklaşık 5 kilometre mesafede bulunuyor.
- İngiltere, Ukrayna’ya 240 milyon sterlin (yaklaşık 317 milyon dolar) tutarında ek askeri yardım paketi kapsamında hava savunma sistemleri için 1000’den fazla kısa menzilli füze gönderecek.
İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, Ramstein formatındaki Ukrayna Savunma Temas Grubu toplantısında açıkladığı paketin füze ve fırlatma sistemlerinin yanı sıra 12’den fazla hava savunma radarını da içerdiğini belirtti.
Londra, bu kış Ukrayna’ya acil savunma desteği için ayırdığı toplam bütçeyi 500 milyon sterline çıkardı. İngiliz Savunma Bakanlığı, söz konusu sistemlerin Rusya’nın Ukrayna kentleri ve altyapısına yönelik saldırılarda kullandığı İran tasarımı Şahid tipi jet motorlu İHA’lara karşı etkili olduğunu vurgularken, gönderilecek sistemlerin hangileri olduğunu açıklamadı, ancak Ukrayna daha önce İngiliz yapımı Rapid Ranger hava savunma sistemlerinin Şahid İHA’larına karşı başarılı biçimde kullanıldığını bildirmişti. Bu sistemler, LMM Martlet ve Starstreak füzelerini kullanabiliyor.
- Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Brüksel’de düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu’nun 37. Ramstein toplantısına video konferans yoluyla katılarak ülkesine 40 ilave F-16 savaş uçağı verilmesini ve Patriot ile IRIS-T hava savunma sistemleri için önleyici füzelerin hızla teslim edilmesini istedi.
Ukrayna’nın Patriot sistemleri için füze sıkıntısı yaşadığını ve bu sistemlerin balistik füzelere karşı etkili savunma sağlayabilen tek araçları olduğunu belirten Zelenskiy, müttefiklerine mevcut füze stoklarından Ukrayna’ya önleyici füze sağlamaları karşılığında, Ukrayna’nın sipariş ettiği yeni füzeleri üretildikçe kendilerine verme teklifinde bulundu. Zelenskiy ayrıca ABD’ye seslenerek, “Lütfen bu sevkiyatları geciktirmeyin” çağrısı yaptı.
- Ukrayna Savunma Bakanı Yevgeniy Hmara, Ramstein formatındaki 37. Temas Grubu toplantısında Kırım'a saldırılara ilişkin bir gazetecinin sorusuna “Daha yeni başlıyoruz” yanıtını verdi.
- İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson, Ukrayna’nın şimdiye kadarki en ağır kış dönemini yaşayacağını belirterek, Stockholm’ün Kiev’e 720 milyon İsveç kronu (yaklaşık 64,6 milyon euro) tutarında ek askeri yardım sağlayacağını açıkladı.
Brüksel’de AB ülkelerinin savunma bakanları toplantısı öncesinde konuşan Jonson, yardımın öncelikle Ukrayna’nın hava savunmasını güçlendirmeye yönelik olduğunu söyledi. Paketin yaklaşık 200 milyon kronu ABD silahlarının PURL girişimi kapsamında satın alınmasına, 180 milyon kronu ise Çek mühimmat tedarik projesine aktarılacak.
Jonson ayrıca İsveç’in 2027 bütçe taslağında Ukrayna’ya yönelik toplam 4 milyar euroluk askeri destek öngörüldüğünü ve İngiltere ile Gripen savaş uçaklarına yönelik silah ve ekipman tedarikinde iş birliği anlaşması imzaladıklarını belirtti.
- Bloomberg’in haberine göre ABD’nin Ukrayna konusunda kapsamlı bir anlaşmaya ulaşma girişimi Avrupa ülkelerini zor durumda bıraktı.
Washington’ın Rusya ve Ukrayna’ya NATO üyeliği, askeri kaynaklar ve Avrupa’da asker konuşlandırılması gibi konularda yeni öneriler sunduğu, hatta Kiev’e Donbas’ı Rusya’ya ait kabul etmesi karşılığında NATO üyeliğine hazır olup olmadığını sorduğu öne sürüldü. Avrupa ülkeleri, NATO ve asker konuşlandırılması gibi güvenlik başlıklarının ancak çatışmalar sona erdikten sonra ele alınmasını savunurken, ABD’yi memnun etmek amacıyla müzakerelere katılma kararı aldı.
Dublin’deki 13 Kasım zirvesinde oluşturulan Avrupa müzakere heyetinde Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Polonya’nın yanı sıra Avrupa Komisyonu ve Avrupa Konseyi temsilcilerinin yer alması kararlaştırıldı.
- Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, salı akşamı Rusya’ya ait birkaç insansız hava aracının ülkenin hava sahasını ihlal ettiğini, bunlardan birinin başkent Kişinev üzerinden geçerek halk arasında endişeye yol açtığını açıkladı.
Moldova Savunma Bakanlığı, Geran-2 tipi bir İHA’nın Ukrayna’nın Odessa bölgesinden ülke hava sahasına girerek Transdinyester yönüne ilerlediğini, daha sonra yeniden Moldova hava sahasına girdiğini bildirdi. Moldova polisi ise Kişinev çevresinde en az üç patlama ihbarını araştırırken, yerel halkın ormanlık alanlarda bir patlama duyduğu ve düşen ancak infilak etmeyen bir İHA gördüğüne ilişkin bildirimlerde bulunduğu aktarıldı.
Sandu, “Rusya’nın savaşı tüm Avrupa’yı tehdit ediyor. Moldova barıştan yana. Moskova’ya yönelik yaptırımların uygulanmasını talep etmeye, Ukrayna’nın yanında durmaya ve ortaklarımızla savunmamızı güçlendirmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı. Rusya Savunma Bakanlığı ise salı akşamı Odessa yakınlarında askeri amaçlı yük taşıdığını öne sürdüğü bir kuru yük gemisinin vurulduğunu duyurdu.
- Polonya, NATO’nun nükleer caydırıcılık programına katılmak için başvuruda bulundu.
Gazeta Wyborcza’nın NATO kaynaklarına dayandırdığı habere göre başvurunun kabul edilmesi halinde Polonyalı F-35 pilotları, ABD’ye gönderilerek Amerikan nükleer bombalarının kullanımı konusunda özel eğitim alacak.
Yaklaşık iki yıl sürmesi beklenen eğitim kapsamında uçaklar da nükleer görevleri yerine getirebilecek şekilde donatılacak.
17 Kasım Salı
- Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 18-19 Kasım tarihlerinde Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ne katılmak üzere Çin’e geldi.
Ziyaret kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikili görüşme yapacak olan Putin’in, 19 Kasım’da Şi ve ABD Başkanı Donald Trump ile tarihteki ilk üçlü liderler toplantısına katılması bekleniyor.
Putin’in 18 Kasım Çarşamba günü APEC İş Zirvesi’nde konuşma yapacağı, ayrıca Vietnam Devlet Başkanı To Lam ve Tayland Başbakanı Anutin Çarnvirakul ile görüşeceği bildirildi. Üçlü toplantıda Ukrayna, İran, nükleer silahsızlanma, ekonomi ve ticaret konularının ele alınması planlanıyor.
- Rusya Savunma Bakanlığı, Rus ordusunun Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin faaliyetlerinde kullanılan liman ve demir yolu altyapısı ile deniz araçlarına insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırılar düzenlediğini duyurdu.
Saldırılarda vurulan hedefler şöyle sıralandı:
Odessa Limanı’na askeri yük taşıyan kuru yük gemisi;
Ukrayna ordusuna yönelik yüklerin taşınmasında kullanılan, Krivoy Rog tren istasyonu yakınlarındaki lokomotif;
Rovno bölgesindeki Rovno ve Grabov kentleri ile Dnepropetrovsk bölgesindeki Kamenskoye kentinde bulunan üç adet 330 kilovoltluk elektrik trafo merkezi;
Çernivtsi bölgesinde bulunan 110 kilovoltluk elektrik trafo merkezi.
Söz konusu trafo merkezlerinin Ukrayna’nın askeri sanayi kuruluşları ile ordunun kullandığı lojistik merkezlerine elektrik sağladığı belirtildi. (Sputnik)
- Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Kırım Köprüsü'nün saldırının ardından yeniden onarılacağını açıkladı. Peskov, İzvestiya gazetesine yaptığı açıklamada, onarım çalışmalarına ilişkin somut bir plan hazırlanacağını belirtti.
Rusya Başbakan Yardımcısı Marat Husnullin'in Devlet Başkanı Vladimir Putin'e mevcut durum hakkında bilgi verdiğini aktaran Peskov, çalışmaların aşamalarının ve tamamlanması için öngörülen takvimin belirleneceğini söyledi.
Peskov, "Somut bir onarım planı hazırlanacak. Husnullin bilgi verdi. Onarım çalışmalarının hangi sırayla yürütüleceği ve ne kadar süreceği belirlenecek. Köprünün yeniden inşa edileceğinden ve eskisinden de iyi olacağından hiçbir şüphemiz yok" dedi.
Öte yandan Rusya Ulaştırma Bakanlığı Basın Servisi, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin saldırılarının ardından Kırım Köprüsü'nde demir yolu ulaşımının yalnızca tek hat üzerinden yeniden başlatıldığını duyurdu. Köprünün ikinci hattındaki onarım çalışmaları ise devam ediyor.
Bakanlık, Sivastopol, Simferopol, Vladislavovka ve Sem Kolodezey istasyonlarından Kerç'e hareket edecek otobüslerin bugün planlanan saatlerde seferlerine başlamasının öngörüldüğünü bildirdi.
Açıklamada ayrıca köprüye yönelik saldırılar nedeniyle seferlerinde gecikme yaşanan yolcuların mağdur edilmemesi için gerekli önlemlerin alındığı belirtildi. Gecikmeden etkilenen yolculara yiyecek ve ihtiyaç duydukları diğer hizmetlerin sağlandığı kaydedildi.
- Sözcü Peskov ayrıca Rusya'nın Ukrayna konusunda müzakere sürecinin geleceğini hiçbir zaman ateşkes şartına bağlamadığını söyledi.
Rusya'nın geçici bir ateşkesten yana olmadığını yineleyen Peskov, Moskova'nın uzun vadeli bir barıştan ve çatışmanın barışçıl bir çözüme kavuşturulmasını sağlayacak sorumlu kararların alınmasından yana olduğunu belirtti.
Peskov, "Biz zaten herhangi bir geçici soluklanmaya karşı olduğumuzu, uzun vadeli bir barıştan ve bizi barışçıl bir çözüm yoluna taşıyabilecek sorumlu kararların alınmasından yana olduğumuzu söylüyorduk" ifadelerini kullandı.
- Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yapılacak üçlü görüşmenin tüm insanlığa önemli bir mesaj verebileceğini söyledi.
Vesti'nin haber servisine konuşan Peskov, söz konusu buluşmanın uluslararası ilişkiler açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, bu formatta daha önce benzer bir görüşme gerçekleştirilmediğini vurguladı.
Peskov, "Bu, tarihi öneme sahip bir görüşme. Bugüne kadar bu formatta bir toplantı yapılmadı. Her hâlükârda bu görüşme, mevcut sorunların çözüm yollarını bulmak için diyaloğa ihtiyaç duyulduğu konusunda tüm insanlığa güçlü bir mesaj verebilir" dedi.
Üç liderin görüşmesi, 19 Kasım'da Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu'na üye ekonomilerin liderler zirvesi kapsamında gerçekleştirilecek. Zirve, 18-19 Kasım tarihlerinde Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenecek.
- Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Çin'de gerçekleştireceği üçlü görüşmede liderlerin görüşlerini serbestçe paylaşma fırsatı bulacağını söyledi.
Lavrov, üç ülkenin liderleri arasında APEC Zirvesi kapsamında yapılacak toplantının gündeminin şimdiden oluşturulduğunu belirtti.
Görüşmenin her koşulda yararlı olacağını düşündüğünü ifade eden Lavrov, "Liderlerin hangi konuları ele alacağı aşağı yukarı belli. Bununla birlikte, görüşlerini serbestçe paylaşabilecekleri bir ortam da olacak" dedi.
Lavrov, toplantıda ele alınacak konu başlıklarını ise paylaşmadı.
- Kremlin sözcüsü Peskov, Rus heyetinin Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenecek APEC Zirvesi kapsamında Japonya ve Kanada temsilcileriyle ayrı ikili görüşmeler gerçekleştirmeyi planlamadığını da açıkladı. Peskov, söz konusu ülkelerden böyle bir görüşme talebinin de gelmediğini belirtti.
İzvestiya gazetesine konuşan Kremlin Sözcüsü, "Bu ülkelerle özel olarak planlanmış bir temas bulunmuyor. Ancak şu ya da bu şekilde herkes aynı masada olacak" ifadelerini kullandı.
- Almanya ve Norveç yönetimleri, PURL (Ukrayna'nın Öncelikli İhtiyaç Listesi) mekanizması üzerinden Ukrayna'ya yönelik yeni bir mühimmat alımı gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Açıklama, Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius tarafından yapıldı.
Alınacak askeri malzemeler arasında Patriot hava savunma sistemlerinin birinci ve ikinci nesil önleme füzeleri ile F-16 savaş uçaklarında kullanılacak mühimmatın bulunması planlanıyor.
Pistorius, alım için ayrılacak toplam finansman miktarını açıklamazken, Almanya'nın bu amaçla 273 milyon euro kaynak sağlayacağını bildirdi.
Berliner Zeitung gazetesi ise PURL mekanizması üzerinden gerçekleştirilen tek bir silah ve mühimmat alımının genellikle yaklaşık 500 milyon euro tutarında olduğuna dikkat çekti. Almanya, daha önce de aynı mekanizma aracılığıyla Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'ne yönelik askeri yardımların finansmanına dört kez katılmıştı.
- Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Zakarpatya bölgesine bir insansız hava aracının düşmesinin ardından Ukrayna ile demir yolu ulaşımının geçici olarak askıya alındığını açıkladı.
Magyar, Facebook hesabından yaptığı paylaşımda, insansız hava aracının Mukaçevo tren istasyonunun yaklaşık 300 metre uzağına düştüğünü belirtti.
Macaristan'dan gelen trende görevli Macar personelin tahliye edildiğini aktaran Magyar, "Macaristan'dan gelen trenin Macar personeli trenden indirildi. Bugün ve yarın için Macaristan ile Ukrayna arasındaki demir yolu ulaşımını durduruyoruz" ifadelerini kullandı.
- ABD yönetimi, Macaristan'ın Rusya'dan petrol ve doğal gaz alımlarını kapsayan yaptırım muafiyetlerinin süresini 19 Mart 2027'ye kadar uzattı. TASS ajansı, haberi Macaristan Dışişleri Bakanlığı'na dayandırdı.
ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi (OFAC), Macar enerji şirketi MOL'ün Rus petrolünün satın alınmasına yönelik işlemlerini sürdürmesine izin veren muafiyeti uzattı.
Bu izin, Drujba boru hattı üzerinden sevk edilen ve Lukoil ile bağlantılı petrolün piyasadan satın alınması için gerekli işlemleri veya hâlihazırda yürürlükte bulunan sözleşmelerin yerine getirilmesini kapsıyor.
- Slovakya da ABD yönetiminden Rus petrolünü yaptırım riskiyle karşılaşmadan satın alma ve bedelini ödeme izninin 120 gün süreyle uzatılmasını sağladı. Açıklama, Slovakya Ekonomi Bakanlığı Basın Servisi tarafından yapıldı.
Slovakya Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi Bakanı Denisa Sakova, kararın ülkenin enerji arz güvenliği açısından önem taşıdığını belirtti.
Sakova, "Önceliğimiz, ABD yaptırımlarının Slovakya'ya petrol tedarikini ve dolayısıyla ülkemizdeki rafinerinin kesintisiz çalışmasını tehlikeye atabileceği bir durumun ortaya çıkmasını önlemekti" dedi.
- Moskova'da aracına yönelik bombalı saldırıda ağır yaralanan Sergey Zavorotniy'nin bilinci açıldı. Kommersant gazetesinin edindiği bilgilere göre doktorlar, gazeteciye dört ayrı ameliyat gerçekleştirdikten sonra kendisini solunum cihazına bağladı.
Zavorotniy'nin sağlık durumuna ilişkin gelişme, saldırının ardından yürütülen tedavi sürecinde kaydedilen önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.
- Uluslararası Buz Hokeyi Federasyonu'nun (IIHF) internet sitesi siber saldırıya uğradı. Saldırının ardından federasyonun ana sayfasında Rusya'ya yönelik kısıtlamaları eleştiren bir mesaj içeren görsel yayımlandı.
Görselde, "Rusya ile karşılaşmaktan mı korkuyorsunuz? Yenemeyeceğiniz tek takıma kısıtlama getirdiniz" ifadeleri yer aldı.
Hackerlar ayrıca Rusya milli takımının 2008 yılında şampiyonluk kazandığı Dünya Şampiyonası'ndan bir fotoğrafı da siteye yükledi.
Saldırının ardından IIHF'nin internet sitesine erişim geçici olarak kesildi. Sitede yayımlanan bilgilendirme mesajında, "Teknik çalışmalar yürütülüyor" ifadesine yer verildi.
- Dün gece Kırım ve Krasnodar bölgesinde füze saldırısı alarmı verilirken Kırım Köprüsü’nde ikinci kez araç trafiği durduruldu.
Kırım lideri Sergey Aksyonov, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin köprüye yeniden saldırdığını bildirerek bölge sakinleri ve ziyaretçilerinden köprüye doğru yola çıkmamalarını, güzergâhlarını planlarken kısıtlamaları dikkate almalarını istedi.
RBC'nın haberine göre Aksyonov, saldırı ile ilgili ayrıntılı bilgi paylaşmazken gelişmelerin yalnızca resmî kaynaklardan takip edilmesi çağrısında bulundu. Köprü, dün de saldırıya uğramış ve ulaşım 16 saatten uzun süre kesintiye uğramıştı. Saldırı nedeniyle yolcu trenlerinde de gecikmeler yaşanmıştı.
Rusya Ulaştırma Bakanlığı, 17 Kasım gecesi düzenlenen ikinci İHA saldırısının ardından Kırım Köprüsü’nde araç ve tren trafiğinin durdurulduğunu açıkladı. Bakanlığa göre uzmanlar hasarın boyutunu değerlendirirken saldırıda ilk belirlemelere göre yaralanan olmadı. Bakanlık, sürücülere Kırım Köprüsü yönüne doğru yola çıkmamaları ve gelişmeleri resmî kaynaklardan takip etmeleri çağrısında bulundu. Köprü iki gündür üst üste saldırıya uğrarken hasarın boyutuna ilişkin henüz ayrıntılı bilgi verilmedi. Kremlin bir önceki gün hasarın sınırlı olduğunu belirtmişti.
Özel askeri operasyonun başlangıcından bu yana Ukrayna, köprüye üç kez daha saldırı düzenledi. Ekim 2022'de, patlayıcı yüklü bir kamyon köprü üzerinde patladı. Yol bölümünün iki açıklığına hasar verdi ve demiryolu bölümünde seyreden bir tanker kamyonuna çarptı. Temmuz 2023'te, Sea Baby adlı deniz insansız hava araçları yol bölümünün bir açıklığını imha etti. Haziran 2025'te ise Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, köprünün desteklerinin altına yerleştirilen patlayıcılar kullanarak köprüye saldırı düzenledi.
- Savunma Bakanlığı, Rusya bölgelerine yönelik en büyük gece İHA saldırısını duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, 16 Kasım saat 20.00 ile 17 Kasım saat 08.00 arasında hava savunma sistemlerinin ülkenin çeşitli bölgelerinde toplam 1441 İHA’yı düşürdüğünü açıkladı.
İHA’ların Belgorod, Bryansk, Volgograd, Voronej, Vladimir, Kaluga, Kursk, Lipetsk, Novgorod, Oryol, Rostov, Ryazan, Samara, Saratov, Smolensk, Tver, Tula ve Ulyanovsk bölgeleri, Moskova çevresi, Başkurdistan, Kırım ve Krasnodar bölgesinin yanı sıra Azak ve Karadeniz üzerinde etkisiz hale getirildiği bildirildi.
- Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, Rus ordusunun pazartesi akşamı başkente balistik füzelerle saldırdığını açıkladı. Hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini belirterek halka sığınaklarda kalmaları çağrısında bulunan Kliçko, ilk bilgilere göre Kiev’deki Kuzey ve Güney köprülerine isabet olduğunu bildirdi.
Zelenskiy, dün geceki video mesajında Rus ordusunun 16-17 Kasım tarihlerinde geniş çaplı bir füze saldırısı gerçekleştirebileceği uyarısında bulunmuştu. Halktan bu akşam, gece boyunca ve ertesi gün füze saldırısı alarmlarını dikkate almasını isteyen Zelenskiy, “Rusların saldırı hazırlığı yaptığına dair bilgi var. Kendinizi koruyun!" dedi.
- Moskovski Komsomolets gazetesinin haberine göre, Rusya’nın 17 Kasım gecesi Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı misilleme saldırısında İskender balistik füzeleri ve insansız hava araçları Kiev, Harkiv, Çerkası ve Dnipropetrovsk bölgelerindeki hedefleri vurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırılarda enerji ve liman altyapısının yanı sıra Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin çıkarları doğrultusunda kullanılan deniz araçlarının da hedef alındığını açıkladı. Haberde, Kiev’de Güney Köprüsü’nün yeniden vurulduğu, Rusanivka Köprüsü’nün de isabet aldığı ve köprü üzerinden geçen metro hattı nedeniyle kentte metro seferlerinin durdurulduğu ileri sürüldü.
- Başkan Trump, Rusya’nın Ukrayna’daki çatışmada tüm gücünü kullanmadığını düşünüyor.
Trump, Putin’in Ukrayna konusunda daha sert adımlar atabileceğini, ancak çatışmacı tutumundan bir ölçüde geri adım attığını söyledi.
ASEAN Zirvesi’ne hareket etmeden önce gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, Rusya’yı Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde taviz vermeye neyin yöneltebileceği sorusuna, “Bence o, çatışmadan biraz geri adım attı. Daha sert davranabilirdi. Hatta çok daha sert davranabilirdi” yanıtını verdi.
Trump, Putin’in çatışmacı tutumundan hangi konularda uzaklaştığını ise açıklamadı.
- Kremlin Sözcüsü Peskov, Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna konusunda daha sert davranabileceği yönündeki açıklamasına katıldığını belirtti. Peskov, gazetecilerin konuya ilişkin sorusuna, “Başkan Trump’la aynı fikirde olunabilir, çünkü çok daha sert adımlar atmak için hâlâ imkân var” yanıtını verdi.
- Jared Kushner, Ukrayna’daki çatışmanın çözümüne yönelik bir sonraki çok taraflı görüşmenin gündeminin hazırlanmaya başlandığını açıkladı.
Trump’ın Kushner, toplantının yakın zamanda yapılabileceğini belirterek, Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile birlikte Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuri Uşakov’la müzakerelerdeki ilerlemeyi görüştüklerini söyledi.
Kushner, çözüm için “olumlu ve yapıcı fikirlerin” ortaya çıktığını ifade ederken, nihai barış anlaşmasının Moskova ve Kiev tarafından uzlaşmayla kabul edilmesi gerektiğini vurguladı.
Uşakov ise daha önce yaptığı açıklamada, yeni görüşme turunun tarihinin henüz belirlenmediğini ve Avrupa temsilcilerinin Rusya ile müzakerelere katılmasının kararlaştırılmadığını bildirmişti. Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri arasındaki önceki üçlü görüşme 10-11 Kasım’da Abu Dabi’de gerçekleştirilmişti.
- Moskova’ya yönelik insansız hava aracı saldırılarında bu akşam saatleri itibarıyla toplam 82 İHA hava savunma sistemleri tarafından düşürüldü.
Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, başkente yaklaşırken son olarak 11 İHA’nın daha imha edildiğini açıkladı. Sobyanin, enkaz parçalarının düştüğü bölgelerde acil durum ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğünü, ancak yerde herhangi bir hasar veya can kaybına ilişkin bilgi bulunmadığını bildirdi.
Bu arada Vnukovo, Domodedovo ve Jukovskiy havalimanları, ilgili kurumlarla koordinasyon içinde uçuş kabul etmeye ve sefer düzenlemeye devam ediyor.
- Ukrayna ordusunun saldırısının ardından 16 saatten fazla süre kapalı kalan Kırım Köprüsü’nde araç trafiği yeniden başlatıldı.
Rusya Ulaştırma Bakanlığı, geçişlerin geçici olarak çift yönlü dönüşümlü trafik düzeninde sağlandığını, köprünün tam kapasiteyle açılması için onarım çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.
Rusya Başbakan Yardımcısı Marat Husnullin, köprüyü ziyaret ederek hasarı incelediğini ve onarım için gerekli kaynakların, mühendislerin ve inşaat ekiplerinin seferber edildiğini belirtti.
Husnullin, yolcu araçları ve toplu taşımanın geçiş yapabileceğini, yüklerin de ulaştırılacağını söyledi. Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de saldırının sonuçlarını ve onarım çalışmalarını Ulaştırma Bakanı Dmitri Yadrov ile görüştü.
- Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, Estonya’nın ardından Rusya ile sınırın kapatılması seçeneğinin de değerlendirildiğini açıkladı. Estonya, 1 Aralık’tan itibaren Rusya sınırındaki faal üç sınır kapısını da kapatmayı planlıyor.
Karara gerekçe olarak, Tallinn yakınlarında bulunan savunma sanayisi şirketi Threod Systems’e yönelik kundaklama girişimi gösterilmiş, Estonya yönetimi olayla Rus istihbarat servislerinin bağlantısı olduğunu ileri sürmüştü.
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise Estonya’nın Rusya ile arasına “duvar” örme girişimini değerlendirirken, tarihin bu tür duvarların onları inşa edenlere hiçbir yarar sağlamadığını gösterdiğini söyledi.
- Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’daki çatışmanın çözümünde arabulucu rolü üstlenmek için birçok fırsat yakaladığını ancak “herkes bunun nasıl sonuçlandığını biliyor” dedi.
TASS ve VGTRK’ye verdiği röportajda Lavrov, Şubat 2014’te Fransa, Almanya ve Polonya’nın dönemin Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç ile muhalefet arasındaki anlaşmaya garantör olduğunu, ancak anlaşmanın ertesi günü ülkede iktidar değişikliği yaşandığını ve Yanukoviç’in hedef haline geldiğini söyledi.
Lavrov, 2015’teki Minsk anlaşmalarında da Almanya ve Fransa’nın garantörlük üstlendiğini, 2019’da Normandiya Dörtlüsü’nün Minsk anlaşmalarının uygulanmasını teyit ettiğini, ancak bu girişimlerin sonuçsuz kaldığını savundu.
Nisan 2022’de ise dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın, Ukrayna tarafının parafladığı anlaşmanın imzalanmasını engellediğini söyleyen Lavrov, Avrupa ülkelerinin arabuluculuk girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlandığını ve Avrupalıların müzakerelere katılma taleplerini “ültimatom niteliğindeki” tutumlarla dile getirdiğini ifade etti.
- Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) arabuluculuğunda Rusya ile Ukrayna arasında gerçekleştirilen esir takasları sayesinde 8 binden fazla ailenin yeniden bir araya geldiğini açıkladı.
BAE yönetimiyle yaptığı görüşmelerin ardından konuşan Şoygu, Rusya’nın esir takası sürecindeki katkılarından dolayı Emirliklere minnettar olduğunu belirterek, “Ukrayna meselesindeki, özellikle de savaş esirlerinin takasındaki katkılarından dolayı meslektaşlarımıza teşekkür ettik” dedi.
- AB Dış İlişkiler Komiseri Kaja Kallas, Avrupa Birliği’nin Ukrayna’daki savaşta görev alan Rus askerlerinin kimlik bilgilerine ulaşarak bu kişilerin AB ülkelerine girişini yasaklayabileceğini söyledi.
Kallas, Rusya’nın bürokratik bir yapıya sahip olduğunu ve çatışmaya katılan askerlerin kayıtlarını tuttuğunu belirterek, “Şu anda her şey dijital ortamda olduğu için bu bilgilere ulaşmanın oldukça kolay olacağını düşünüyorum. Dolayısıyla bu uygulamanın hayata geçirilmesi meselesini çözebileceğimizi düşünüyorum” dedi.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Kallas’ın açıklamasını değerlendirirken, Moskova’nın bu sözler bağlamında kendisinin Avrupa adına müzakere ekibine dahil edilmesine yönelik öneriyi gündemde tutmaya devam ettiğini belirtti.
- Avusturya’nın eski Dışişleri Bakanı Karin Kneissl, Rusya’da bir üniversitede ders vermesi nedeniyle Avusturya makamlarının vatandaşlığını iptal etmek için hukuki süreç başlattığını açıkladı.
Vatandaşlığını kaybetmesi halinde Birleşmiş Milletler’e başvurarak “beyaz pasaport” olarak bilinen seyahat belgesini talep edeceğini belirten Kneissl, sürecin Rusya’daki çalışmalarıyla bağlantılı olduğunu söyledi.
Ağustos 2023’te Rusya’nın Ryazan bölgesindeki Petruşovo köyüne taşındığı öğrenilen Kneissl, St. Petersburg Devlet Üniversitesi bünyesindeki G.O.R.K.I. (Rusya’nın Gelişiminin Temel Sorunlarına İlişkin Jeopolitik Gözlemevi) merkezinin başkanlığını yürütüyor. Kasım 2024’te ise Ryazan Devlet Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışacağı duyurulmuştu.

Реклама