Yapay zekâya dikkat: Aynı ürün için 'kişiye göre' farklı fiyat!
Aynı ürün için farklı müşterilerden farklı ücretler alınması, tüketiciler arasında giderek daha fazla tepki çekiyor. Rusya’da tartışma yaratan uygulamada, aynı kutu tatlı bir hızlı teslimat platformunda bazı kullanıcılara 124 rubleye, bazılarına ise 259 rubleye sunuldu. Şirketler fiyat farklılıklarını teknik hatalarla açıklasa da tüketiciler, algoritmaların alışveriş geçmişlerini ve harcama alışkanlıklarını analiz ederek kişiye özel fiyat belirlediğinden şüpheleniyor.
Yapay zekâ destekli dinamik fiyatlandırma, şirketlerin müşterilerin ödeme kapasitesini ve satın alma alışkanlıklarını analiz ederek fiyatları değiştirmesine imkân tanıyor. Daha önce fiyatlar çoğunlukla talep, saat ve mevsim gibi koşullara göre değişirken, yeni sistemlerde müşterinin kişisel özellikleri de etkili olabiliyor. Böylece platformlar bir müşteriye alışverişe teşvik etmek için indirim sunarken, başka bir müşterinin ürünü daha pahalıya satın almaya razı olacağını hesaplayarak fiyatı yükseltebiliyor.
Uzmanlara göre kişiye özel indirimler, kuralları açıkça belirtildiği sürece yasal. Ancak bir müşterinin geçmiş alışverişleri veya ödeme gücü dikkate alınarak aynı ürünün temel fiyatının gizlice artırılması hukuki sorunlara yol açabilir.
Rusya’da yürürlükteki düzenlemeler, aynı kategorideki tüketicilere ayrımcı koşullar uygulanmasını yasaklıyor. Bununla birlikte, her fiyat farklılığı otomatik olarak yasa dışı kabul edilmiyor. Değerlendirme yapılırken farkın sadakat programından mı, özel indirimden mi yoksa müşteriye yönelik gizli fiyat artışından mı kaynaklandığının belirlenmesi gerekiyor.
Benzer tartışmalar başka ülkelerde de yaşanıyor. İngiltere’de dinamik fiyatlandırma nedeniyle bilet fiyatlarının kısa sürede 148 sterlinden 350 sterline çıkmasının ardından satıcılara fiyat değişiklikleri konusunda önceden bilgilendirme yükümlülüğü getirildi. ABD’nin New York eyaletinde ise algoritmayla belirlenen fiyatların müşterilere açıkça bildirilmesini öngören bir yasa kabul edildi. Uzmanlar, tüketicilere farklı satıcılardaki fiyatları karşılaştırmalarını öneriyor. Çünkü “size özel teklif” ifadesi her zaman daha avantajlı bir fiyat anlamına gelmiyor.
10.11.2026
Реклама