Rusya'da 'dolandırıcı personel' vakalarını takip kılavuzu
Rusya’da ekonomik baskının artmasıyla birlikteşirket içi yolsuzluk, dolandırıcılık ve hırsızlık vakalarına karşı daha sıkı önlemler alınmaya başlandı. Uzmanlara göre günümüzde en büyük kayıplar kasa veya depodan yapılan klasik hırsızlıklardan değil, şirket içinde yetki sahibi çalışanların kurduğu karmaşık düzeneklerden kaynaklanıyor. Araştırmalar, dolandırıcılık olaylarının yüzde 73’ünde orta kademe yöneticilerin rol oynadığını gösteriyor.
Kommersant'a konuşan uzmanlar, şirket içi dolandırıcılığı ortaya çıkaran en önemli işaretlerin çalışanların tedarikçilerle gizli bağlantıları, denetimlerden kaçınmaları, belge vermeyi reddetmeleri, evrakların geriye dönük hazırlanması ve sürekli ortaya çıkan stok farkları olduğunu belirtiyor. Ayrıca iş arkadaşlarından gelen şüphe ve ihbarlar da birçok vakada soruşturmanın başlangıç noktası oluyor. Araştırmaya göre şirketler olayların yaklaşık yarısını tamamen tesadüfen fark ediyor.
En yaygın yöntemlerden biri satın alma süreçlerinde görülüyor. Çalışanlar belirli tedarikçilere avantaj sağlayabiliyor, faturaları şişirebiliyor ya da şirket adına yapılan alımlardan gizli komisyon alabiliyor. Bazı durumlarda ise çalışanlar kendilerine ait ya da yakınlarının kontrol ettiği şirketleri araya sokarak para aktarımı gerçekleştiriyor. Bir örnekte, bir mali işler yöneticisinin iki yıl boyunca kontrol ettiği şahıs şirketi üzerinden ödemeleri küçük parçalara bölerek milyonlarca rubleyi sistem dışına çıkardığı ortaya çıktı.
Uzmanlara göre modern dolandırıcıları yakalamanın yolu güvenlik kameralarından çok dijital izleri takip etmekten geçiyor. Şirketler artık CRM kayıtlarını, çalışanların sisteme giriş saatlerini, hangi müşteri dosyalarına baktıklarını, hangi verileri indirdiklerini ve kimin hangi indirimleri onayladığını analiz ediyor. Örneğin görev alanıyla ilgisi olmayan büyük müşteri dosyalarını sürekli inceleyen bir satış temsilcisi ya da gece yarısı tüm sözleşmeleri indirmeye çalışan bir muhasebeci otomatik olarak riskli kullanıcı olarak işaretlenebiliyor.
Uzmanlar, dolandırıcılığı anlamanın en etkili yolunun tek tek olaylara değil, tekrar eden davranış kalıplarına bakmak olduğunu vurguluyor. Sürekli aynı tedarikçinin seçilmesi, aynı yöneticinin rakiplerinden daha yüksek indirimler vermesi ya da aynı çalışanın ilgisi olmayan dosyalara düzenli erişmesi, şirket içinde bir düzenek kurulduğuna işaret edebiliyor. Bu nedenle işletmeler artık “Hırsız kim?” sorusundan çok “Bu suistimale hangi sistem açığı izin veriyor?” sorusuna odaklanıyor.
31.5.2026
Реклама