Dolar ruble karşısında değerinin üçte birini kaybetti
Rusya’da 2025 yılı, rublenin modern tarihteki en güçlü dönemlerinden biri olarak kayda geçti. Dolar yıl içinde yaklaşık üçte bir oranında değer kaybederek 76,5 ruble seviyesine geriledi. Euro 89 rubleye inerken, yuan 10,8 rubleye düşerek yüzde 30’a varan kayıp yaşadı. Uzmanlar, ekonominin giderek "ruble dominant" hale gelmesi ve Merkez Bankası’nın sert para politikası nedeniyle yatırımcıların ruble cinsi varlıklara yöneldiğini belirtiyor.
Yıl sonuna doğru tablo daha da netleşti: Dünya genelinde değer kazanan birçok para birimi Rusya piyasasında sert şekilde geriledi. Bloomberg’e göre ruble, gelişmekte olan ülkelerin tüm para birimlerini geride bırakarak dolara karşı yüzde 48,8 değerlendi. Onu çok geriden takip eden Macar forinti ve Çek kronası yüzde 20 civarında artış kaydederken, Arjantin pesosu ve Türk lirası sırasıyla yüzde 28 ve yüzde 16 değer kaybıyla listenin şu ana kadarki en zayıf para birimleri oldu. Ruble bu performansıyla 1991 sonrası dönemdeki tüm yılların üzerine çıktı; bir önceki rekor 2016’da kaydedilmişti.
Rublenin bu kadar güçlenmesinin ardında hem spekülatif hem yapısal nedenler bulunuyor. 2024’te dolar ve eurodaki sert yükselişin ardından 2025’e yüksek bir baz etkisiyle girildi. Iİhracat talebindeki düşüş, şirketlerin yaptırımlar nedeniyle sermayelerini ülkeye geri çekmesi ve Merkez Bankası’nın uzun süre yüzde 21 seviyesinde tuttuğu sert para politikası, ruble talebini artırdı. Ayrıca yılın ilk yarısında jeopolitik tansiyonun kısmen yumuşaması ve barış görüşmelerine dair beklentiler de kurdaki baskıyı hafifletti.
Merkez Bankası’nın yıl içinde faizi 21’den 16,5’e çekmesine rağmen ruble üzerine baskı oluşmadı. Bunun nedeni, gerileyen enflasyonla birlikte reel faiz oranının hâlâ çok yüksek olması. Yıllık enflasyonun yüzde 6,9’a inmesi, reel faizi yaklaşık yüzde 9 seviyesinde tutarak ruble cinsi birikimleri cazip kıldı. Buna karşın güçlü ruble bütçeye yük getirdi; düşük petrol ve gaz gelirleri nedeniyle Aralık ayında bütçede 137,6 milyar ruble düzeyinde kayıp oluştu. Maliye Bakanlığı bu açığı kapatmak için Ulusal Refah Fonu rezervlerinden ek döviz ve altın satışı yapacağını duyurdu.
Hükümet ve Merkez Bankası son aylarda rublenin aşırı güçlenmesini sınırlamak için bazı adımlar attı. İhracatçıların döviz gelirlerini yurda getirme zorunluluğu kaldırıldı, ardından Aralık ayında yurtdışına döviz transferi üzerindeki 1 milyon dolarlık aylık sınır tamamen kaldırıldı. Yetkililer bu adımların rublenin yükselişini frenlemeyi amaçladığını söylerken, piyasa katılımcıları etkinin sınırlı kalacağını düşünüyor. Ekonomik aktivitedeki zayıflık ve yüksek faiz düzeyi nedeniyle döviz talebinin yapısal olarak düşük seyrettiği vurgulanıyor.
2026 yılına ilişkin beklentiler ise daha dengeli bir tabloya işaret ediyor. Analistler, yılın ilk yarısında dış ticaret fazlasının desteğiyle rublenin güçlü kalmaya devam edeceğini, ancak ikinci yarıda faiz indirimi sürecinin hızlanması, iç talebin canlanması ve şirketlerin yeniden döviz talebi yaratmasıyla doların 85–90 ruble bandına doğru yükselebileceğini öngörüyor. Yıl sonunda dolar kurunun 90–92 ruble seviyesine çıkabileceği tahmin edilirken, yuanın 12 ruble civarına geri dönmesi de olası görülüyor. Bu çerçevede 2025’in olağanüstü güçlü ruble yılı olarak tarihe geçeceği, ancak 2026’da daha dengeli ve oynak bir kur dönemine girileceği değerlendiriliyor.
15.12.2025
Реклама