Rusya'nın milli Viagra projesi: Milyarlar gitti, ayağa kalkamadı
Rusya’da yerli Viagra olarak tanıtılan Muskuliv ilacı için yaklaşık 1 milyar ruble (yaklaşık 12,5 milyon dolar) kamu kaynağı harcanmasına rağmen proje on yıldır tamamlanamadı. Sayıştay tarafından hazırlanan rapora göre proje 2016’da başladı ancak bugüne kadar ne seri üretime geçilebildi ne de devlet destekli bir ilaç ortaya çıktı. Buna rağmen proje kapsamında Gorno Altaysk’ta bir kabarga çiftliği ve Moskova yakınlarında bir laboratuvar inşa edildi, ancak bu tesisler planlanan tarihlerde faaliyete geçmedi.
İzvestiya'nın haberine göre ilacın temelinde "kabarga" olarak bilinen misk geyiklerinin salgısı bulunuyor. Ancak Sayıştay incelemesi Muskuliv’in geliştirilmesinde bu çiftlikten elde edilen hammadde yerine piyasadan satın alınan miskin kullanıldığını ortaya koydu. Klinik çalışmalar da Federal Tıbbi Biyoloji Ajansı merkezleri yerine özel kliniklerde yürütüldü. Buna rağmen ilacın patent ve üretim haklarının Vladimir Bryntsalov’un sahibi olduğu Bryntsalov A şirketine devredilmesi planlanıyor.
Federal Tıbbi Biyoloji Ajansı verilerine göre Muskuliv için klinik araştırmalar 2025’te tamamlandı ve Sağlık Bakanlığına ruhsat başvurusu için dosya hazırlandı. Buna karşın devlet, 2017 ile 2025 arasında ilacın geliştirilmesi ve testleri için yaklaşık 1 mlyar ruble harcadı. Tüm proje kapsamında çiftlik, laboratuvar ve hayvanların bakımı dahil toplam harcama 2,4 milyar rubleyi aşarak başlangıçta öngörülen bütçenin yaklaşık bir buçuk katına çıktı.
Kabarga çiftliğinde 2024 yılında planlanan 600 gram yerine yalnızca 128 gram misk üretilebildi. Bir gram miskin maliyeti yaklaşık 1 800 dolar seviyesine çıktı. Oysa piyasadaki fiyatı 60 ile 70 dolar arasında değişiyor. Sayıştay bu tabloyu kamu kaynaklarının verimsiz kullanımı olarak nitelendirdi ve raporunu Rusya Devlet Başkanı ile savcılığa gönderdi.
Uzmanlar Muskuliv’in etkisinin klasik Viagra benzeri ilaçlarla karşılaştırılamayacağını belirtiyor. İmmünolog Andrey Prodeus’a göre misk bazlı ürünler daha çok besin takviyesi gibi çalışıyor ve etkisinin bilimsel mekanizması net değil. Ürolog Ekaterina Makarova da bu tür doğal uyarıcıların yalnızca destekleyici rol oynayabileceğini, erektil disfonksiyonun tedavisinde temel bir çözüm sunmadığını vurguluyor. Buna rağmen Rusya’da potens ilaçları pazarı büyüyor ve 2025’in ilk on bir ayında satışlar 115 milyon doları aştı.
16.1.2026
Реклама