İnşaata kentsel dönüşüm dopingi
Moskova yönetimi 2017’de başlatılan konut yenileme programını yalnızca Hruşçevka (Kruşçov) döneminin beş katlı binalarıyla sınırlı tutmaktan vazgeçti. Kent yönetimi, Sovyet dönemi boyunca inşa edilen sekiz ile on iki katlı binaların da önümüzdeki yıllarda kademeli olarak aynı kapsama alınmasını planlıyor. Bunun temel nedenleri arasında bu yapıların teknik ömürlerinin sona yaklaşması ile birlikte eski Moskova sınırları içinde yeni inşaat için arsa bulmanın giderek zorlaşması yer alıyor. Yenileme artık geçici bir kampanya değil, kentin kalıcı bir kentsel dönüşüm aracı haline geliyor.
Mevcut program ilk olarak 1957 ile 1968 arasında yapılan 5176 beş katlı binayı kapsadı. Bu binalar için tasarlanan kullanım ömrü panel yapılarda 50 yıl civarındaydı. Daha önce 1990’lı yıllarda yapılan yenileme girişimleri başarısız olmuş, eski binalar tamir edilerek ayakta tutulmaya çalışılmıştı. Ancak düşük tavanlar, dar mutfaklar ve kötü planlama gibi yapısal sorunlar çözülemediği için 2017’den sonra yol değişti. Yönetim bu evleri yıkıp yerlerine çok katlı modern konutlar inşa ederek eski sakinlere ücretsiz daireler vermeye başladı. Yeni binalardaki fazla daireler satılarak programın maliyetinin önemli bölümü karşılanıyor.
İnşaat sektörü için bu program adeta ikinci bir nefes oldu. Moskova 2015’te 3,5 milyon metrekare yeni konut inşa ederken bu rakam 2023’te 7,3 milyon metrekareye kadar çıktı. 2024’te toplam hacim 6,5 milyon metrekareye inse de bunun içinde yenileme programının payı sürekli büyüdü. 2025’te başlayan ikinci aşama için belediye bütçesinden 1,2 trilyon ruble yani yaklaşık 15 milyar dolar ayrıldı. Önümüzdeki üç yıl içinde yaklaşık 7 milyon metrekare yeni konut bu kapsamda yapılacak ve bu rakam Moskova genelindeki inşaatın neredeyse yarısına denk gelecek.
Yenileme aynı zamanda arsa sıkıntısını da çözüyor. Eski Moskova sınırları içinde boş veya sanayi arsası neredeyse kalmadı. Oysa yıkılan eski mahalleler bütün ada ve bloklarıyla birlikte yeni projelere alan açıyor. 2017’den bu yana 1740 beş katlı bina yıkıldı. 2030’a kadar bu sayının 3436’ya çıkması bekleniyor. Bunun anlamı yüzlerce hektarlık değerli şehir arazisinin yeniden inşaata açılması demek. Bu durum geliştiriciler için Moskova içinde çalışmaya devam edebilmenin anahtarı haline geldi.
Program yalnızca Hruşçevka dönemiyle de sınırlı kalmayacak. Moskova içinde 1956 ile 1985 arasında yapılmış sekiz ile on iki katlı binlerce apartman bulunuyor. Bunlar için tasarlanan ömür 80 yıl. Birçoğunda tesisatlar yıpranmış, asansörler ömrünü doldurmuş ve planlamalar günümüz yaşamına uymuyor. Büyük çaplı tamiratlar ise çok pahalı. Moskova için bir dairenin metrekare başına büyük onarım maliyeti yaklaşık 8 bin ruble yani 100 dolar seviyesinde. Bu da yıkım ve yeniden yapımın uzun vadede daha rasyonel hale gelmesine yol açıyor.
Belediye, yenileme sayesinde aynı zamanda Moskova emlak piyasasının en büyük oyuncusu haline geldi. 2025’te kurulan Moskova Quartalları markası ile şehir yönetimi yeni konutları doğrudan satış kanalıyla pazara sunmaya başladı. Moskova içinde bir metrekare konutun inşaat maliyeti yaklaşık 167 bin ruble yani 2090 dolar. Arsa maliyetinin sıfıra yakın olması şehir yönetimine büyük fiyat avantajı sağlıyor. Belediye Başkanı Sergey Sobyanin yeni dairelerin eski evlere göre yüzde 30 ile 40 daha değerli olduğunu söylüyor. Bu da milyonlarca Moskovalının önümüzdeki yıllarda daha modern ve değerli konutlara taşınması anlamına geliyor.
14.1.2026
Реклама