"İlerleme yok, seçim sonrasına kadar süreç beklemeye alındı"
Rus siyasi analist Georgiy Bovt, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff arasında St. Petersburg’da yapılan görüşmenin ardından Ukrayna’daki barış müzakerelerinde somut ilerleme sağlanamadığını, sürecin kasım ortasına kadar fiilen beklemeye alındığını değerlendirdi.
Bovt’un BFM'de yayımlanan yorumuna göre, Rusya Devlet Başkan Yardımcısı Yuri Uşakov, Witkoff’un Oslo’daki görüşmelerden getirdiği Ukrayna ve Avrupa önerilerinin “içerik bakımından son derece sınırlı” olduğunu söyledi. Yaklaşık üç saat süren görüşmenin en somut sonucu ise paralı askerlik suçlamasıyla mahkûm edilen 73 yaşındaki Amerikalı öğretmen Stephen Hubbard’ın serbest bırakılması oldu.
Bovt’a göre görüşmenin başarısızlık olarak nitelendirilmesi de doğru olmaz. Moskova, Trump yönetimiyle doğrudan iletişim kanalının Kiev ve Brüksel’den bağımsız biçimde işlediğini teyit ederken Washington, Hubbard’ın serbest bırakılmasını ve müzakerelerin yeniden başlatılması için bir tarih belirlenmesini ilerleme olarak sunabilecek.
Ukrayna ve Avrupa ise hazırladıkları belgenin Rus tarafınca incelendiği, ancak şimdilik kabul edilmediği mesajını aldı.
Sızdırılan bilgilere göre Oslo’da Ukrayna’ya güvenlik garantileri verilmesi, savaş sonrası yeniden inşa programı ve Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden düzenlenmesi konuları ele alındı.
Bovt, olası planın cephe hattında ateşkes, Avrupa ülkelerinin denetleyeceği bir askerden arındırılmış bölge ve Ukrayna’nın NATO üyeliğinin 10-20 yıl ertelenmesi gibi unsurlar içerebileceğini belirtiyor; ancak bu maddeler resmen doğrulanmış değil.
Analiste göre taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklar sürüyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, mevcut cephe hattının dondurulması ve ülkenin topraklarının yüzde 75’ini elinde tutması karşılığında bir anlaşmayı kabul edebileceğini belirtse de Donbas’ın tamamından vazgeçmeye hazır değil.
Kiev ayrıca Rusya’nın Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırılarını durdurması karşılığında Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları sona erdirmeyi öneriyor.
Avrupa ülkeleri müzakerelerde yeniden söz sahibi olmaya çalışsa da Moskova, şartların belirlenmesinde asıl muhatabının Washington olduğunu vurguluyor.
Bovt’a göre Rusya’nın müzakerelerdeki temel talebi, çatışmanın ardından Rusya ve Ukrayna için yeni bir güvenlik sisteminin kurulması, Ukrayna’nın tarafsız statüsü, ordusunun büyüklüğü ve ülkedeki yabancı askerî varlığı ise çözüm bekleyen başlıklar arasında bulunuyor.
Bovt, üçlü görüşmenin kasım ortasına ertelenmesini iki gelişmeyle ilişkilendiriyor: ABD’deki ara seçimler ve 18-19 Kasım’da Çin’de yapılacak Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi.
Moskova, seçimlerin ardından Trump’ın Kongre üzerindeki kontrolünün sürüp sürmeyeceğini ve bunun yaptırımların kaldırılması ihtimalini nasıl etkileyeceğini görmek istiyor.
Putin’in zirveye şahsen katılması ve Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’le üçlü görüşme yapılması fikri de gündemde.
Öte yandan Putin, Witkoff’la görüşmesinde ABD’ye büyük miktarlarda Rus gübresi tedarik etmeyi önerirken, Rusya’nın İran meselesinin çözümüne katkıda bulunabileceği mesajını da verdi. Bovt’a göre Moskova, Ukrayna dosyasını ikili ekonomik ilişkilerden ayırarak Washington’a somut kazanımlar sunmaya ve yaptırımların gevşetilmesi için yeni alanlar açmaya çalışıyor.
Bu arada Moskovski Komsomolets yazarı Mihail Rostovski, Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff arasında St. Petersburg’da yapılan görüşmenin Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi konusunda somut bir ilerleme sağlamadığını yazdı.
Rostovski, Witkoff’un Oslo’da Volodimir Zelenskiy ve Avrupalı temsilcilerle görüştükten sonra Putin’le bir araya gelmesini, Henry Kissinger’ın mekik diplomasisine benzetti. Kremlin’in dış politika danışmanı Yuri Uşakov’un Avrupa ve Kiev’in önerilerinde “çözüm açısından o kadar da fazla yararlı unsur bulunmadığı” yönündeki sözlerini aktaran yazar, ateşkes konusunda henüz bir atılım olmadığını vurguladı.
Rostovski’ye göre görüşmelerin yeniden başlaması ve kasım ayının ikinci haftasında Rusya, Ukrayna ve ABD arasında üçlü teknik müzakerelerin yapılması ihtimali, diplomatik sürecin yeniden hareketlendiğini gösteriyor. Ancak bu durum Moskova’nın savaşı sona erdirmek için temel taleplerinden vazgeçtiği anlamına gelmiyor.
Yazar, Trump’ın aralık ayında Florida’da düzenlenecek G20 zirvesine kadar savaşı bitirerek yeni bir diplomatik başarı elde etmek istediğini savunurken, Kiev ve Avrupa’nın ABD’de kasım başında yapılacak Kongre ara seçimlerinin sonuçlarını bekleyerek zaman kazanmaya çalışabileceğini öne sürüyor. Rostovski, sürecin yönü belirsizliğini korusa da beklenmedik gelişmelerin ihtimal dışı bırakılmaması gerektiğini belirtiyor.
22.10.2026
Реклама