Natura Siberica sendromu: Şirket mirası kriz kaynağı
Rusya’da büyük şirket sahiplerinin ölümünden sonra işletmelerin mirasçılara devri çoğu zaman aile içi çatışmalar, kontrol mücadelesi ve şirket değerinde kayıpla sonuçlanıyor. A1’in 1995-2026 döneminde 30’dan fazla kamuya açık vakayı inceleyen araştırmasına göre, miras geçişlerinin yüzde 72’sinde dava, kurumsal belirsizlik veya şirket kontrolü için mücadele yaşandı. İşletmenin aile içinde görece başarılı biçimde korunabildiği vakaların oranı ise yalnızca yüzde 16.
Araştırmaya göre en önemli sorunların başında vasiyetin veya şirketin devrine ilişkin önceden hazırlanmış bir planın bulunmaması geliyor. Vakaların yüzde 25’inde temel sorun bu olurken, yüzde 19’unda şirketin kurucuya aşırı bağımlı olması kriz yarattı. Mirasçı gruplarının birbirleriyle çatışması ise vakaların yüzde 38’inde görüldü. Süreçlerin yüzde 44’ünde eş veya dul kadın da kontrol mücadelesinin önemli taraflarından biri oldu.
Natura Siberica örneği, miras krizinin şirket değerini nasıl eritebildiğini gösteriyor. Kurucu Andrey Trubnikov’un 2021’de vasiyet bırakmadan ölmesinin ardından akrabalar arasındaki anlaşmazlık nedeniyle üretim durdu, mağazalar kapandı. Hayattayken yaklaşık 500 milyon dolar değer biçilen şirket daha sonra AFC Sistema tarafından yaklaşık 3 milyar rubleye satın alındı. Sibantatsit’te de benzer bir miras çatışmasının ardından şirket dış yatırımcılara satıldı.
Uzmanlara göre şirket mirası yalnızca hisselerin kime bırakılacağını belirlemekten ibaret değil. Yönetim yapısının, çalışanların, ortaklıkların ve karar mekanizmalarının da önceden planlanması gerekiyor. Rusya’da bu amaçla kişisel vakıflara ilgi hızla artıyor. A1 verilerine göre ülkede 800’den fazla kişisel vakıf bulunuyor ve her ay ortalama 40 yeni vakıf kuruluyor.
25.8.2026
Реклама